Witamy na stronie PSSE Kraków

Sytuacja epidemiologiczna zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A na terenie nadzorowanym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie

Etiologia

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (potocznie nazywane żółtaczką pokarmową) wywołuje wirus zapalenia wątroby typu A (HAV, ang. Hepatitis A Virus), zaliczany do rodzaju enterowirusów. Struktura wirusa HAV nie ulega zniszczeniu zarówno pod wpływem temperatur poniżej 0ºC, jak również substancji chemicznych, jak kwasy i etery. Wirus zapalenia wątroby typu A ulega inaktywacji przy 100⁰C, pod wpływem chloru, formaliny jak i promieni ultrafioletowych (UV). Występuje tylko jeden serotyp tego wirusa.

Patogeneza

Wirus szerzy się kilkoma drogami: pokarmową, seksualną oraz jatrogenną. Jedynym żywicielem wirusa jest człowiek. Identyfikacja wirusa jest możliwa w 1-2 tygodni po zakażeniu (wydalanie wraz z kałem). Wirusemia (tzn. obecność wirusa we krwi) jest obecna w początkowej fazie choroby, jak również w pierwszych 30 dniach fazy ostrej. Identyfikacja wirusa jest możliwa przez hodowlę wirusa z pobranej próbki stolca oraz przez wykrycie obecności anty-HAV IgM w surowicy. Do czynników ryzyka zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A zalicza się:

  • bliski kontakt z osobą chorą na wzw typu A (kontakty domowe, ryzykowne zachowania seksualne, zwłaszcza wśród mężczyzn)
  • kontakty z cudzoziemcem lub osobą podróżującą do krajów endemicznego występowania wirusa HAV (znaczne obszary Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Środkowej)
  • przyjmowanie narkotyków zakażoną igłą
  • spożywanie nieumytych owoców jagodowych (truskawki, maliny, borówki) i innych owoców
  • spożywanie owoców morza (krewetki, małże, mule i inne skorupiaki)
  • picie wody z niewiadomego źródła

Obraz kliniczny

Średni okres wylęgania żółtaczki pokarmowej wynosi około 28 dni. Zależnie od występujących objawów wyróżnia się trzy postacie choroby zakaźnej:

  • bezżółtaczkowa, objawy przypominające grypę (gorączka, osłabienie, brak apetytu) lub niestrawności żołądka (bóle brzucha, objawy dyspeptyczne)
  • żółtaczkowa, towarzyszy jej ściemnienie moczu, odbarwienie stolca, podwyższona temperatura
  • cholestatyczna, której charakterystycznym objawem jest świąd skóry oraz przeczosy po zadrapaniach

 

Nie występuje przewlekła postać wzw typu A - objawy ustępują po upływie 2 miesięcy. Wyjątek stanowi postać cholestatyczna – może trwać ponad 3 miesiące.

Rozpoznanie

Najczęstszą metodą rozpoznania choroby wirusowego zapalenia wątroby typu A jest identyfikacja przeciwciał anty-HAV za pomocą badań immunologicznych metodą ELISA. Obecność anty-HAV IgM świadczy o ostrej fazie choroby. Przeciwciała utrzymują się w surowicy chorego do 6 miesięcy. Z kolei przeciwciała klasy IgG pojawiają się w późnej fazie wzw typu A i oznaczają przebycie zakażenia oraz nabycie odporności na wirusa HAV. Innymi wskaźnikami świadczącymi o zachorowaniu na wzw typu A są podwyższone wartości enzymów wątrobowych ALT i AST, nazywanych inaczej wskaźnikami funkcji wątroby.  

Epidemiologia

Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi działalność zapobiegawczą i przeciwepidemiczną m.in. w zakresie chorób zakaźnych w oparciu o ustawę z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1261). Ponadto, zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866, z późn. zm.) jest prowadzona rejestracja przypadków podejrzeń i rozpoznań zakażeń, chorób zakaźnych i zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej na podstawie zgłoszeń przekazywanych Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez lekarzy, felczerów oraz diagnostów laboratoryjnych.

W 2017 roku zaobserwowano wzrost liczby zgłoszonych zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A w porównaniu do lat ubiegłych. W okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 września 2017 r. z terenu miasta Krakowa i powiatu krakowskiego zgłoszono 78 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu A w porównaniu do pojedynczych zgłoszeń zachorowań w latach 2014-2015 oraz braku zgłoszeń wzw typu A w 2016 roku. W 2017 roku zarejestrowano 63 zachorowania w grupie mężczyzn i 15 zachorowań u kobiet, czyli zachorowania wśród mężczyzn stanowiły 81%. Większość zachorowań wystąpiła w przedziale wiekowym 18-35 lat zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet (wykres 1).

 

Zapadalność na wzw typu A w mieście Krakowiei powiecie krakowskim na dzień 30 września 2017 roku wynosiła 39 na 100 000 ludności. Zapadalność na wzw A była ponad 11-krotnie wyższa w porównaniu do danych z roku 2015, przy czym w 2016 roku nie zgłoszono żadnego przypadku zachorowania na ww. chorobę (wykres 2).

Leczenie i profilaktyka

Nie ma leczenia swoistego skierowanego przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A. Aby zapobiec szerzeniu się wirusa HAV należy zwrócić szczególną uwagę na higienę osobistą (zwłaszcza mycie rąk) oraz przygotowania środków spożywczych z zachowaniem zasad higieny i poddawania ich w miarę możliwości zabiegom termicznym bezpośrednio przed ich spożyciem. Ponadto nie wskazane jest picie wody z niewiadomego źródła.

Najbardziej efektywnym sposobem zabezpieczenia się przed wirusowym zapaleniem wątroby typu A jest uodpornienie czynne, tj. szczepienia ochronne w cyklu dwudawkowego szczepienia podstawowego przy zastosowaniu szczepionki inaktywowanej. Zaleca się szczepienia ochronne osobom zmagającym się z przewlekłymi postaciami wirusowego zapalenia wątroby jak również podróżującym do krajów o wysokim współczynniku zapadalności na wirusowe zapalenie wątroby typu A (obszary Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Środkowej), pracownikom mającym kontakt z żywnością nieopakowaną, pracownikom służby zdrowia, zakładów oczyszczania kanalizacji.

 

 

wykonała: Agnieszka Wiśniewska

24 października - Światowy Dzień Walki z Otyłością

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

W dniu 24 października obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Otyłością. Ma on na celu zwrócenie uwagi na problem nadwagi i otyłości oraz zwiększenie świadomości społecznej na temat prawidłowego odżywiania i jego wpływu na zdrowie i samopoczucie człowieka.

Otyłość jest jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Cierpią na nią ludzie niezależnie od wieku i płci. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) mówi o epidemii otyłości - na świecie co roku z powodów powiązanych z nią i nadwagą umiera 2,6 miliona ludzi. Co drugi Polak ma nadwagę, a co piąty zmaga się już z otyłością. Problem ten coraz częściej dotyczy nie tylko osób dorosłych, ale również dzieci i młodzieży. 

Otyłość podzielić możemy na dwa rodzaje: pierwotną oraz wtórną. Pierwotna związana jest z tzw. dodatnim bilansem energetycznym – ludzie wydatkują za mało energii w porównaniu z jej ilością dostarczaną z pożywieniem. Otyłość wtórna powstaje w wyniku chorób powodujących zaburzenie równowagi metabolicznej organizmu. 

Wymienić można kilka przyczyn narastania problemu nadwagi i otyłości. Główna to spożywanie wysokokalorycznej, przetworzonej żywności bogatej w tłuszcz, słodycze, którymi „zajadamy” stres i nudę, a ponadto siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej. Wszystko to sprawia, że liczba osób z nadwagą i otyłością z dnia na dzień rośnie. Co gorsze, sami rodzice utrwalają nieprawidłowe wzorce odżywiania i przekazują niezdrowy styl życia swoim dzieciom. 

Powody otyłości mogą być różne. Kobiety tyją często w konsekwencji przebytej terapii hormonalnej, nie mogąc zgubić kilogramów po ciąży lub w związku z problemami zdrowotnymi. U mężczyzn problem z wagą pojawia się najczęściej przy obfitej w tłuszcz, wysokokalorycznej diecie.

Otyłość jest przyczyną wielu poważnych, często śmiertelnych chorób:

  • chorób układu krążenia, 
  • nowotworów (trzustki, nerek, jelita grubego, prostaty czy rak piersi), 
  • chorób nerek, wątroby i naczyń żylnych, 
  • zwyrodnienia całego układu kostno-stawowego,
  • nadciśnienia i miażdżycy.

Dodatkowo u osoby z poważną nadwagą wzrasta także ryzyko wystąpienia udaru mózgu oraz zawału serca, a także cukrzycy typu II.

Według danych WHO 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej w tygodniu wystarczy, aby zmniejszyć ryzyko występowania chorób serca o ok. 30%, cukrzycy o 27%, a ryzyko raka piersi lub jelita grubego o 21-25%. Ponadto ruch obniża ryzyko wystąpienia udaru mózgu, nadciśnienia czy depresji. 

Otyłość można zdiagnozować za pomocą kilku wskaźników tj.: obwodu talii (OT), wskaźnika masy ciała (BMI – Body Mass Index), wskaźnika talia-biodra (WHR – Waist to hip ratio). 

Problemu otyłości nie można bagatelizować, co więcej nie każdy jest w stanie poradzić sobie z nim samodzielnie. Stosowanie tzw. diet-cud, obiecujących pozbycie się dużej ilości kilogramów w krótkim czasie, kończy się często efektem jo-jo i kolejnym przyrostem wagi. 

Włączenie odpowiedniej diety bogatej w warzywa i owoce oraz aktywne spędzanie wolnego czasu to podstawa zmian gwarantujących utrzymanie szczupłej sylwetki, a co za tym idzie zdrowia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło:

http://www.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/komunikaty2/swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia-2/

http://www.asa.eu/aktualnosci/informacje-ogolne/swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia

https://naturhouse-polska.pl/24-pazdziernika-swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia/

 

 

Opracowała: Beata Gołąb

Światowy Dzień Ratownictwa Medycznego

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

Od 11 lat w dniu 13 października obchodzony jest Światowy Dzień Ratownictwa Medycznego. Jest on okazją, by poświęcić chwilę uwagi pracy ratowników.  W naszym kraju pracuje około 13 tys. ratowników medycznych. Jest to ciężka, odpowiedzialna i stresująca praca. Ratownicy medyczni, często ryzykują własne życie i zdrowie, by dotrzeć do potrzebującego na czas i udzielić mu pomocy.  To oni jako pierwsi pojawiają się  na miejscach wypadków, katastrofy, nagłego zachorowania i udzielają pierwszej pomocy osobom, które tej pomocy potrzebują.

Dzień Ratownictwa Medycznego ma nam również uświadomić, jak ważna jest umiejętność udzielania pierwszej pomocy.

Nigdy nie wiemy, kiedy dzięki poprawnemu wykonaniu czynności ratunkowych będziemy mogli uratować komuś życie.

Warto zwrócić uwagę na potrzebę edukacji w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Gdy dochodzi do sytuacji zagrażającej życiu, świadkowie zdarzenia nie podejmują żadnych czynności poza wezwaniem służb ratowniczych.

Nie zwlekaj z udzieleniem pierwszej pomocy, ponieważ często sekundy decydują o ludzkim życiu. Zachowaj spokój. Jeżeli nie wiesz, jak sobie poradzić, od razu wezwij pomoc.

Jeżeli zauważysz osobę znajdującą się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jesteś świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności masz obowiązek niezwłocznego i skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu, dzwoniąc pod numery 999 lub 112.

Ponadto zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu karnego: Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Nie poniesiesz odpowiedzialności za ewentualne błędy popełnione w trakcie udzielania pomocy w sytuacji, jeśli kierowałeś się dobrą wolą. Nie popełnisz przestępstwa, jeżeli nie udzielisz pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których jest możliwa niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej (art. 162 § 2 Kodeksu karnego)

 

z up. Państwowego Powiatowego Inspektora
Sanitarnego w Krakowie

Grażyna Stachowicz

Zastępca Państwowego Powiatowego
Inspektora Sanitarnego w Krakowie

 

Informacje na temat udzielania pierwszej pomocy można znaleźć:

https://www.youtube.com/watch?v=HvldITb60fY

http://www.mz.gov.pl/system-ochrony-zdrowia/panstwowe-ratownictwo-medyczne/pierwsza-pomoc/sposob-udzielania-pierwszej-pomocy-w-wybranych-naglych-wypadkach/

 

Źródło: http://www.mz.gov.pl/

 

Opracował: Grażyna Natkaniec

Gryzonie – niebezpieczne szkodniki

W związku ze zbliżającym się terminem jesiennej  akcji deratyzacyjnej  Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina o konieczności aktywnego włączenia się w prowadzoną  akcję.

Zgodnie z Uchwałą Nr XLVII  /846/16 Rady Miasta Krakowa z dnia 8 czerwca 2016 roku w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków - Rozdział 8 „Obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzania” oraz zgodnie z art. 4, pkt. 8 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( tj. Dz. U. z 2016,  poz. 250.), jesienna  akcja deratyzacji powinna rozpocząć się z dniem 15 października i zakończyć dnia 15 listopada  br.

Deratyzacja winna być przeprowadzana na obszarach zabudowanych budynkami mieszkalnymi, produkcyjnymi, handlowymi i usługowymi. Zaleca się, aby miejsce wyłożenia trutki znajdowało się tam, gdzie pojawiają się szczury, a w szczególności na podwórzach, śmietnikach, strychach, ustępach, budynkach gospodarczych itp. Przez cały okres przeprowadzania deratyzacji obowiązuje zachowanie szczególnej ostrożności    w rejonie wyłożenia środków zwalczających gryzonie. Rejony wyłożenia trutki winny być oznakowane napisem „UWAGA TRUCIZNA”. W czasie wyłożenia trutki należy uniemożliwić dostęp, zwłaszcza dzieciom, do miejsc, w których wyłożono trutki, zaś zwierzęta domowe trzymać w tym czasie w zamknięciu oraz zabezpieczyć trutkę przed dostępem ptactwa.

Obowiązek systematycznego wykonywania deratyzacji należy do administratora budynku.

Gryzonie zasiedlające nieruchomości, śmietniki to najczęściej występujące myszy i szczury. Szkodniki te  przysparzają wiele kłopotów mieszkańcom i administratorom, zanieczyszczając budynki i otoczenie, uszkadzają konstrukcje,  przewody kanalizacyjne i wodociągowe, instalacje elektryczne i telefoniczne, a także elementy wyposażenia obiektów. Ponadto gryzonie, w  szczególności szczury, stanowią poważne zagrożenie dla człowieka ponieważ  przenoszą  ponad 200 groźnych chorób min.  gorączkę szczurza, leptospirozę, salmonellozy, włośnicę, dżumę. Pasożyty i zarazki chorobotwórcze mogą być również przenoszone na zwierzęta domowe tj. psy i koty powodując wśród nich zachorowania. Aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się i rozmnażaniu gryzoni należy na bieżąco prowadzić  czynności zapobiegawcze zabezpieczające przed możliwością przedostawania się gryzoni do budynków.

 

 

Wyk. U. Żych.

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2017  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie