I - Najczęściej zadawane pytania dotyczące nowo uruchamianych obiektów

Czy konieczne jest sporządzenie i uzgodnienie pod względem sanitarno-higienicznym projektu przed uruchomieniem zakładu i zgłoszeniem do odbioru w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej?

Wykonanie projektu adaptacji lokalu z przeznaczeniem dla określonej działalności z punktu widzenia określenia spełniania wymagań higienicznych i zdrowotnych nie jest obowiązkowe, jednakże ułatwia inwestorowi dostosowanie funkcji pomieszczeń do prowadzenia działalności w zaplanowanym zakresie. Zakład odpowiednio przygotowany i wyposażony zgodnie z obowiązującymi przepisami uzyska pozytywną opinię dla prowadzenia działalności, nawet gdy nie posiada uprzednio wykonanego i uzgodnionego pod względem wymogów sanitarno–higienicznych projektu.

Sporządzony projekt zaleca się jednakże uzgodnić (nie jest to obowiązkowe) pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Uzgodnienia może dokonać Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie lub rzeczoznawca do spraw sanitarno-higienicznych. Sporządzony i poprawnie uzgodniony projekt ułatwia wykonanie prac adaptacyjnych i gwarantuje uzyskanie pozytywnej opinii potwierdzającej spełnienie wymagań sanitarno-higienicznych. Adaptację pomieszczeń należy wykonać zgodnie z takim projektem, który posiada uzgodnienie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych lub też wykonać adaptację pomieszczeń bez projektu (na własną odpowiedzialność), ale zgodnie z wymogami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawnych.  

 

Jak powinien wyglądać projekt złożony do uzgodnienia?

Dokumentacja projektowa obiektu/lokalu powinna uwzględniać wymagania wynikające z:  
- Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.)

- Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(Dz.U. z 2015 r., poz. 1422)
- Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.)

 - Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz 642 )

oraz przepisów szczegółowych związanych z przedmiotem działalności.

 

Czy wnioskodawca może sam sporządzić projekt?

W przypadku inwestycji realizowanych na podstawie przepisów Prawa budowlanego dokumentacja przedkładana do uzgodnienia winna być sporządzona zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1554 ze zm.). 

Jeżeli dokumentacja dotyczy zakładu o prostej technologii i niewymagającego dokonania prac budowlanych (np. mały sklep, punkt małej gastronomii, 1-stanowiskowy zakład fryzjerski lub kosmetyczny), wówczas wnioskodawca może sporządzić sam projekt (na własne potrzeby) celem przedłożenia go do uzgodnienia, pod warunkiem, ze będzie spełniał niżej wskazane wymogi:

1)    koniecznym jest zachowanie czytelności oraz właściwej formy (symbolika) i skali projektu;

2)    projekt powinien zawierać adres lokalizacji  i podpis autora na przedłożonych rysunkach, a ponadto informacje dotyczące:

a)      rodzaju budynku (mieszkalny/usługowy)

b)      miejsca lokalizacji (kondygnacji) obiektu w tym budynku,

c)      zaopatrzenia w media (w tym dot. dostępu do bieżącej ciepłej i zimnej wody),

d)      wysokości i powierzchni pomieszczeń,

e)      planowanego systemu wentylacji,

f)       sposobu wykończenia ścian, sufitów i posadzek oraz mebli i sprzętów stanowiących wyposażenie obiektu,

g)      planowanego zatrudnienia/ilości osób i czasokresu ich przebywania w danych pomieszczeniach;

h)      ewentualnych uzyskanych odstępstw od warunków technicznych (dot. nienormatywnej wysokości pomieszczeń, braku oświetlenia dziennego oraz obniżenia poziomu pomieszczeń poniżej terenu urządzonego przy budynku), które to wydawane są przez Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego;

3)    do projektu należy dołączyć opis planowanej działalności 

 

Czy zaopatrzenie obiektu w wodę stanowić może zbiornik na wodę?

Każdy budynek na stale związany z gruntem powinien być wyposażony w instalację wodociągową zapewniającą bieżącą ciepłą i zimną wodę.

 

Jaka jest minimalna dopuszczalna wysokość pomieszczeń?

Minimalna wysokość pomieszczeń została określona w § 72 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zależna jest ona od: liczby osób i ich czasu przebywania w pomieszczeniu, rodzaju pomieszczenia oraz warunków w nim panujących. Wysokość ta może wynosić od 2,2 m do 3,3 m.

 

Wskazać w tym miejscu należy, że minimalna wysokość pomieszczeń przeznaczonych m.in. do pracy i nauki, w których nie wystę­pują czynniki uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, przeznaczonych na stały lub czasowy pobyt: nie więcej niż 4 osób wynosi 2,5 m.; w przypadku przeznaczenia pomieszczeń dla więcej niż 4 osób minimalna wysokość pomieszczeń winna wynosić co najmniej 3,0 m.   Pomieszczenia przeznaczone do pracy, w których występują czynniki uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia (wysoka temperatura, zwiększona wilgotność związana z emisją pary wodnej, hałas, emisja substancji toksycznych itp.) winny posiadać minimalną wysokość wynoszącą co najmniej  3,3 m w świetle.

 

Jaka powinna być wentylacja pomieszczeń?

Właściwa wentylacja pomieszczeń powietrza powinna zapewniać odpowiednią wielkość wymiany powietrza. Wentylacja i stan techniczny instalacji powinny być zgodne z przepisami prawa i Polskimi Normami. Ponadto należy przewidzieć odciągi miejscowe – okapy kuchenne do usuwania oparów tłuszczowych – przeznaczone do montażu nad urządzeniami kuchennymi typu: frytownice, patelnie, grille, piece konwekcyjno- parowe, trzony kuchenne-  będącymi źródłem dużej ilości energii termicznej oraz oparów tłuszczowych lub kondensacyjne – przeznaczone do instalacji nad urządzeniami emitującymi znaczne ilości ciepła oraz pary wodnej (np. zmywarki do naczyń).Miarą właściwie wykonanego systemu wentylacji  jest jej skuteczność (rozumiana jako stopień usuwania zanieczyszczeń: szkodliwych substancji gazowych, nadwyżek ciepła, zapachów lub cząstek substancji stałych w powietrzu) oraz krotność wymian powietrza, która określa jak szybko powietrze w pomieszczeniu jest wymieniane. Niezależnie od rodzaju wentylacji,  jest ona skuteczna tylko wtedy, gdy zapewnia ciągłą wymianę powietrza zużytego na świeże, napływające z zewnątrz. Aby było to możliwe, muszą zostać spełnione warunki:  niezakłócony nawiew, skuteczny wywiew, swobodny przepływ powietrza pomiędzy poszczególnymi pomieszczeniami.

W budynkach użyteczności publicznej strumień objętości powietrza wentylacyjnego w pomieszczeniach przeznaczonych na stały i czasowy pobyt ludzi powinien wynosić:

- 20 m3/h dla każdej przebywającej osoby,

- 30 m3/h dla każdej przebywającej osoby, jeżeli dopuszcza się palenie tytoniu.

- 15 m3/h dla każdego dziecka (żłobki, przedszkola).

W klimatyzowanych oraz wentylowanych pomieszczeniach o nieotwieranych oknach strumień objętości powietrza wentylacyjnego powinien wynosić 30 m3/h dla każdej przebywającej osoby, a 50 m3/h, jeżeli dozwolone jest palenie tytoniu.

 

Czy wentylacja z okapu może (musi) być włączona w przewód kominowy?

Każdy okap powinien mieć swój własny przewód. Aby wentylacja kuchni  była prawidłowa, przewód powinien zawierać kratkę wentylacyjną (z wentylatorem mechanicznym) zbierającą nadmierną wilgoć i opary znad okapu.

Każdy okap powinien być podłączony do odpowiedniego  kanału wentylacyjnego (nie może być podłączany do kanałów kominowych, dymowych lub spalinowych, będących w eksploatacji). Przewody powinny być odporne na działanie wilgoci.

 

Prawidłowość podłączenia okapu oraz szczelność przewodów kominowych winna zostać potwierdzona stosowną opinią kominiarską.

W tym miejscu wskazać należy, iż do przeprowadzania okresowych kontroli przewodów  kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) właścicieli i zarządców nieruchomości zobowiązuje artykuł 62 Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane  (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.)  

 

Czy wentylacja z kilku pomieszczeń może być połączona jednym przewodem?

W instalacjach wentylacji i klimatyzacji nie należy łączyć ze sobą przewodów z pomieszczeń o różnych wymaganiach użytkowych i higienicznych.

Wentylacja z kilku pomieszczeń może być łączona do jednego przewodu wentylacyjnego pod warunkiem, że pomieszczenia te mają podobne przeznaczenie/zastosowanie.

Nie można połączyć kuchni z salą konsumpcyjną, pomieszczeń sanitarnych z salą konsumentów, czy pomieszczenia dla niepalących z pomieszczeniem dla palących (pomieszczenia te muszą posiadać osobne przewody i systemy wentylacji).

 

Jakie wymagania w lokalu musi spełniać pomieszczenie dla palących?

Właściciel lokalu, który posiada co najmniej dwie sale, może wydzielić jedną z nich dla palących. Jednak to pomieszczenie musi spełniać określone warunki. Sala musi być izolowana tak, aby dym tytoniowy nie przedostawał się do innych pomieszczeń, a także musi być wyposażona w odpowiednią wentylację (musi ona zapewnić skuteczny wywiew dymu, który nie może się przemieszczać po całym lokalu).

Sala dla palących i sala dla niepalących musi posiadać 2 osobne układy wentylacyjne. Dla palących wentylacja powinna zapewniać wymianę powietrza w ilości 50 m3/godz./osobę. Dla niepalących 30 m3/godz./osobę – przy klimatyzacji i nieotwieranych oknach. W pozostałych przypadkach- 20 m3/godz./osobę i 30 m3/godz./osobę przy dopuszczalnym paleniu tytoniu.

 

Jak uzyskać zgodę na odstępstwo od warunków technicznych dotyczące zaniżonej wysokości pomieszczeń?

W § 72 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie  ustawodawca dopuścił możliwość uzyskania odstępstwa dla pomieszczeń o zaniżonej wysokości wynoszącej nie mniej niż 2,5 m. Zgodnie z tym przepisem pomieszczenia, których wysokość powinna wynosić co najmniej 3 m i 3,3 m, mogą być obniżone do wysokości nie mniejszej niż 2,5 m, w przypadku zastosowania wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej lub klimatyzacji, pod warunkiem uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

Właściwy terytorialnie - Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (Kraków, ul. Prądnicka 76), może wyrazić  zgodę na  obniżenie wysokości pomieszczeń do poziomu nie mniejszego niż 2,5 m, pod warunkiem zastosowania w nich wentylacji mechanicznej nawiewno – wywiewnej lub klimatyzacji (na złożony wniosek strony).

 

Co to jest klimatyzacja?

Klimatyzacjarozumiana jest jako proces wymiany powietrza w pomieszczeniu, mający na celu utrzymywanie zadanych warunków klimatycznych, czyli odpowiedniego zakresu temperatur i wilgotności powietrza, zapewniających dogodne warunki do pracy i funkcjonowania człowieka (warunki komfortu) lub optymalne warunki dla określonego procesu przemysłowego

 

Co to jest klimakonwektor?

Klimakonwektor to urządzenie służące do utrzymywania zadanej temperatury w pomieszczeniu, stosowane przeważnie w biurach i budynkach użyteczności publicznej. Klimakonwektor nie posiada funkcji wymiany powietrza. Nie może więc stanowić sposobu zapewnienia wentylacji mechanicznej nawiewno – wywiewnej.

 

Jaką wentylację należy stosować w pomieszczeniach sanitarnych?

W pomieszczeniach toalet z oknem i jedną kabiną należy zapewnić wentylację grawitacyjną lub mechaniczną. W pozostałych wentylację mechaniczną o działaniu ciągłym lub włączaną automatycznie.

 

Jakie uprawnienia mają kominiarze?

Kominiarz uprawniony jest do dokonywania ocen funkcjonowania kominów, wentylacji grawitacyjnej, prawidłowości podłączenia.

Kominiarz, o ile nie posiada stosownych, odrębnych uprawnień, o których mowa poniżej,  nie może wydawać opinii nt. wentylacji mechanicznej.

 

Jakie uprawniania (do projektowania czy wykonawcze) są wymagane, by stwierdzić prawidłowość działania wentylacji mechanicznej?

Poprawność działania wentylacji mechanicznej określa osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie instalacji – bez ograniczeń lub z wyszczególnioną instalacją wentylacji (zgodnie z art. 12 i 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane).

 

Na co należy zwracać uwagę przy planowaniu rozpoczęcia działalności gospodarczej w sektorze żywnościowym, (np. otwarcie restauracji), przy poszukiwaniu odpowiedniego lokalu?

Z punktu widzenia osoby zamierzającej rozpocząć działalność gospodarczą, pierwszą kwestią, którą należy rozważyć, jest określenie lokalizacji i wybranie obiektu. Możliwości są dwie: można zaadaptować lub wybudować nowy lokal. Jednak należy zwrócić uwagę na rodzaj i zakres planowanej działalności. Inne bowiem warunki będzie musiał spełniać lokal, w którym będą serwowane jedynie napoje, czy podgrzewane półprodukty, a inne restauracja, w której potrawy przygotowywane będą na bazie surowców.

Przygotowując lokal dla planowanej działalność żywnościowo – żywieniowej należy zwrócić szczególną uwagę na:

- właściwe zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie nieczystości;

- prawidłową wysokość pomieszczeń (minimalna wysokość pomieszczeń została określona w § 72 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), która zależna jest od: liczby osób i ich czasu przebywania w pomieszczeniu, rodzaju pomieszczenia oraz warunków w nim panujących. Ustawodawca dopuścił możliwość uzyskania odstępstwa dla pomieszczeń o zaniżonej wysokość wynoszącej nie mniej niż 2,5 m;

- właściwą wentylację pomieszczeń (wymiana powietrza powinna zapewniać odpowiednią wielkość wymiany powietrza. Wentylacja i stan techniczny instalacji powinna być zgodna z przepisami prawa i Normami Polskimi; ponadto należy przewidzieć odciągi miejscowe – okapy kuchenne do usuwania oparów tłuszczowych – przeznaczone do montażu nad urządzeniami kuchennymi typu: frytownice, patelnie, grille, piece konwekcyjno-parowe, trzony kuchenne – będące źródłem dużej ilości energii termicznej oraz oparów tłuszczowych lub kondensacyjne – przeznaczone do instalacji nad urządzeniami emitującymi znaczne ilości ciepła oraz pary wodnej (np. zmywarki do naczyń);

- właściwą ilość urządzeń wodnych umożliwiającą higieniczne prowadzenie wszystkich działań;

- prawidłowe rozmieszczenie i przeznaczenie pomieszczeń umożliwiające stosowanie dobrej i minimalizowanie ryzyka zanieczyszczenia żywności (należy unikać krzyżowania się dróg  określanych jako „czyste” z drogami „brudnymi”;

- właściwe oświetlenie pomieszczeń;

- odpowiednie materiały wykończeniowe ścian, sufitów i posadzek oraz mebli i sprzętów stanowiących wyposażenie obiektu.

 

Jakie przepisy regulują wymagania sanitarno-higieniczne, które powinny spełniać podmioty ubiegające się o otwarcie działalności gastronomicznej (np. restauracja, bar szybkiej obsługi, cukiernia)?

Wymagania sanitarno-higieniczne regulują następujące akty prawne:

- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2015 r., poz. 594 ze zm.),

- Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, Dziennik Urzędowy L 139, 30/04/2004 P. 0001-0054;

- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie  (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422)

- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.).

 

Jakich czynności należy dokonać w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w celu uruchomienia zakładu zaliczanego do branży spożywczej ?

Osoba upoważniona powinna złożyć, najpóźniej na 14 dni przed planowanym uruchomieniem działalności wnioseko zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w zamierzonym przez Inwestora zakresie. Art. 64. Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2015 r., poz. 594 ze zm.).

 

Do wniosku należy dołączyć załączniki określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2007 r. w sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestracji i zatwierdzania zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność podlegających urzędowej kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2007 r. Nr 106 poz. 730).

 

Wniosek można przesłać pocztą na adres Stacji lub złożyć osobiście w kancelarii przy ul. Gazowej 15 lub w kancelarii przy ul. Makuszyńskiego 9 przy głównym wejściu.

 

Podczas kontroli obiektu przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie stwierdzą, czy dany obiekt został wykonany zgodnie z projektem (w przypadku uprzednio sporządzonego i uzgodnionego projektu), stwierdzą, czy obiekt spełnia obowiązujące wymogi sanitarno-higieniczne oraz czy zostały skompletowane dokumenty stwierdzające poprawność wykonania instalacji  (wentylacje, sieć wodociągowa) w lokalu, to jest:

a) opinia kominiarska i / lub oświadczenie* przy odbiorach nowo powstających lub przebudowywanych lokali gastronomicznych. Dokument taki może wydać osoba  posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, zgodnie z art. 12 i 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi  w specjalności instalacyjnej bez ograniczeń (lub z wyszczególnioną wentylacją).

b) wynik badania wody;

c) umowa na dostawę wody i odprowadzenie ścieków bytowo- gospodarczych.

 

*Dopuszcza się oświadczenie o treści:

"Oświadczam, że stan techniczny instalacji wentylacji pomieszczeń (nazwa zakładu i adres) nadaje się do użytkowania w zakresie planowanej funkcji oraz zapewnia odpowiednią krotność wymiany powietrza, zgodnie z przepisami prawa i Polską Normą”, podpisane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie instalacji – bez ograniczeń lub z wyszczególnioną instalacją wentylacji (zgodnie z art. 12 i 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.)

 

Jaką powierzchnię musi posiadać lokal, w którym tworzony jest i prowadzony żłobek/klub dziecięcy?

Powierzchnia pomieszczenia dla 3-5 dzieci powinna wynosić co najmniej 16 m² (dot. każdego pomieszczenia). W przypadku liczby dzieci powyżej 5, powierzchnia ulega zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym, że:

·         powierzchnia przypadająca na kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m², jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie,

·         powierzchnia przypadająca na kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m², jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie.

Lokal, w którym tworzony i prowadzony jest:

·         żłobek - posiada co najmniej dwa pomieszczenia, w tym jedno przeznaczone do odpoczynku dzieci;

·         klub dziecięcy - posiada co najmniej jedno pomieszczenie i miejsce na odpoczynek dla dzieci.

Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące żłobków i klubów dziecięcych określa: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lipca 2014 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych jakie musi spełniać lokal, w którym ma być prowadzony żłobek lub klub dziecięcy (Dz.U. z 2014 r. poz. 925)

 

Jaką powierzchnię musi posiadać lokal przeznaczony na punkt przedszkolny?

Powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt od  3 do 5 dzieci powinna wynosić co najmniej 16 m². W przypadku liczby dzieci większej niż 5, powierzchnia ulega zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym że:

·         powierzchnia przypadająca na kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m², jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie,

·         powierzchnia przypadająca na kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m², jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie.

Wymagania lokalowe i sanitarne dotyczące punktów przedszkolnych określa: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010r w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz.U. z 2010 r., nr 161, poz. 1080 ze zm.)

 

Na co należy zwrócić szczególną  uwagę przygotowując lokal dla planowanej działalności leczniczej?

Przygotowując lokal dla planowanej działalności leczniczej należy zwrócić szczególną uwagę na:

- wyodrębnienie zespołu pomieszczeń przeznaczonych na działalność leczniczą od pomieszczeń budynków wykorzystywanych do innych celów,

- wysokość pomieszczeń,

- lokalizację pomieszczeń w odniesieniu do poziomu otaczającego terenu (poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku dopuszcza się pomieszczenia o charakterze diagnostycznym, terapeutycznym, magazynowym i o funkcjach pomocniczych, przeznaczonych na pobyt ludzi, pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego),

- kształt i powierzchnię pomieszczeń, która winna umożliwiać prawidłowe rozmieszczenie zainstalowanie i  użytkowanie niezbędnych urządzeń, aparatury i sprzętu,

- dostępność dla osób niepełnosprawnych (dot. w szczególności podmiotów leczniczych).

Szczegółowe wymogi zawiera Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. z 2012 r., poz. 739).

 

Czy konieczne jest uzyskanie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie potwierdzającej spełnienie wymagań ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych, odpowiednich do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych

Od dnia 15 lipca 2016 roku organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wydaje podmiotom, które zamierzają wykonywać działalność leczniczą, decyzji potwierdzających spełnienie wymagań ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych, odpowiednich do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, albowiem decyzje takie nie będą wymagane w procesie rejestracji podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Stan taki jest wynikiem zmian wprowadzonych Ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016, poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r. Zgodnie z art. 1 pkt 35 lit. c) tejże ustawy, w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej skreślono w art. 100 ustęp 5, który dotychczas obligował podmiot wykonujący działalność leczniczą do uzyskania wskazanej na wstępie decyzji organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W miejsce decyzji wydawanej przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej składający wniosek do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą składa oświadczenie o spełnieniu wymagań w zakresie pomieszczeń i urządzeń

Jednocześnie PPIS w Krakowie wskazuje, że zainteresowane podmioty, które zamierzają wykonywać działalność leczniczą (lub też rozszerzać zakres dotychczas prowadzonej) mogą zwracać się do tut. organu o wydanie opinii sanitarnej, potwierdzającej, że w obiekcie w którym ma być prowadzona taka działalność zostały spełnione warunki higieniczno – sanitarne do prowadzenia działalności zgodnie z przeznaczeniem i spełnia on wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 739). Uzyskanie takiej opinii może pozwolić wnioskującemu o wpis lub jego zmianę w rejestrze do złożenia oświadczenia, o którym mowa powyżej, zgodnego ze stanem faktycznym. 

II - Najczęściej zadawane pytania dotyczące zagadnień żywieniowo-żywnościowych.

 

1.   Jakie muszą być spełnione wymagania w zakresie rozpoczęcia działalności żywieniowo-żywnościowej.

Podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek o wpis do rejestru zakładów albo o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów, w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności, w formie pisemnej, według wzorów określonych odpowiednio na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.). Wniosek powinien zawierać:

1) imię, nazwisko i numer PESEL, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy, numer identyfikacyjny REGON, jeżeli taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);

1a) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jeżeli wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą;

1b) numer identyfikacyjny w ewidencji gospodarstw rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - w odniesieniu do podmiotów działających na rynku spożywczym prowadzących działalność w zakresie dostaw bezpośrednich;

2) określenie rodzaju i zakresu działalności, która ma być prowadzona w zakładzie, w tym rodzaju żywności, która ma być przedmiotem produkcji lub obrotu;

3) określenie lokalizacji zakładu lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 61 i 63 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością można prowadzić po dokonaniu rejestracji i uzyskaniu zatwierdzenia zakładu w drodze decyzji wydawanej przez właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

W obiektach żywieniowo-żywnościowych należy zapewnić m.in. warunki sanitarno-techniczne zawarte w Rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1—54).

Głównym celem zasad higieny produkcji i sprzedaży środków spożywczych jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w odniesieniu do bezpieczeństwa żywności. Przedsiębiorca, który produkuje i wprowadza do obrotu środki spożywcze odpowiada za prawidłową jakość zdrowotną produktów oraz ocenia zagrożenia wynikające z prowadzonej działalności żywieniowo-żywnościowej na podstawie opracowanych zasad Dobrej Praktyki Higienicznej, Dobrej Praktyki Produkcyjnej oraz systemu jakości HACCP. W związku z powyższym podmioty gospodarcze prowadzące działalność żywnościowo-żywieniową zobowiązane są do spełnienia odpowiednich warunków higieniczno -sanitarnych na wszystkich etapach produkcji (tj. przygotowanie surowców, poddawanie procesom technologicznym, pakowanie, znakowanie, magazynowanie) iobrotu, tak aby zapewnić właściwą jakość zdrowotną żywności wprowadzanej do obrotu handlowego.

Posiadane przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład (np. magazyn, zakład produkcyjny) środki transportu do przewozu żywności są traktowane jako część zakładu, który podlega zatwierdzeniu zgodnie z ww. przepisami. W tym przypadku środki transportu nie podlegają oddzielnemu zatwierdzeniu. Jednakże przedsiębiorca zobowiązany jest do stosowania art. 6 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1—54) tj. zapewnić, żeby organ nadzoru zawsze posiadał aktualne informacje na temat zakładu, w tym poprzez powiadamianie o każdej istotnej zmianie w działalności. Oznacza to, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest informowanie organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o liczbie samochodów wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności oraz każdorazowe przekazywanie informacji o nowych środkach transportu. W związku z powyższym, każdy kolejny środek transportu, który będzie użytkowany w ramach prowadzonego zakładu, nie wymaga oddzielnego zatwierdzenia, a jedynie przekazania o nim informacji do właściwego organu PIS. W przypadku przedsiębiorcy posiadającego tylko środek transportu do przewozu środków spożywczych zobowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację i zatwierdzenie środka transportu. W takim przypadku środek transportu jest traktowany jako oddzielny zakład obrotu żywnością.

W przypadku zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności „na odległość” (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet zatwierdzenie nie jest wymagane, mogą one rozpocząć działalność po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów.

W celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z art. 64 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów, w formie pisemnej wg wzorów określonych – odpowiednio – na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 2-4. Wniosek o wpis do rejestru zakładów oraz wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów składa się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzonej działalności.

 

2.   Jakie muszą być spełnione wymagania higieniczno-sanitarne w zakresie transportu i przechowywania środków spożywczych.

 

Środek transportu oraz pomieszczenie magazynowe muszą spełniać odpowiednie warunki uregulowane m.in. na podstawie ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1—54), tj.:

·  Środek transportu służący do przewozu środków spożywczych oraz pomieszczenie magazynowe powinny posiadać decyzję zatwierdzającą oraz wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

·  Środki transportu muszą być utrzymywane w dobrym stanie technicznym, zabezpieczającym przed zanieczyszczeniem i umożliwiającym zachowanie właściwej jakości zdrowotnej środków, posiadać powierzchnię ładunkową dostosowaną do rodzaju przewożonych środków i konstrukcję umożliwiającą łatwe utrzymanie czystości i porządku, a także dezynfekcję.

·  Środki spożywcze w postaci płynu, granulatu lub proszku muszą być transportowane w pojemnikach i/lub kontenerach/zbiornikach przeznaczonych do transportu środków spożywczych. W przypadku gdy transportery i/lub kontenery są wykorzystywane do przewożenia czegokolwiek poza środkami spożywczymi lub do przewożenia różnych środków spożywczych jednocześnie, musi być zapewnione skuteczne rozdzielenie produktów.

·  Środki spożywcze w transporterach i/lub kontenerach muszą być tak rozmieszczone i zabezpieczone, aby zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia. Koniecznym jest również skuteczne czyszczenie między przewożeniem towarów, aby uniknąć ryzyka zanieczyszczenia.

·  Powierzchnię ładunkową należy utrzymywać we właściwym stanie sanitarno-higienicznym oraz odpowiednio zabezpieczyć przed gryzoniami, ptakami i owadami.

·  Środki spożywcze łatwo psujące (wymagające obniżonej temperatury przechowywania) muszą być przewożone w temperaturze zalecanej przez producenta z zachowaniem ciągłości łańcucha chłodniczego.Transportery i/lub kontenery wykorzystywane do przewożenia takich środków spożywczych muszą być przystosowane do utrzymania ich właściwej temperatury i, tam gdzie to konieczne, zaprojektowane tak, aby umożliwić kontrolowanie tych temperatur. Z informacji zawartych w „Poradniku do wdrażania zasad GMP/GHP i systemu HACCP w zakładach żywienia zbiorowego” pod patronatem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Instytutu Żywności i Żywienia wynika, iż transport oraz przechowywanie środków spożywczych powinny mieć zapewnione następujące warunki:

Ødla żywności wymagającej przechowywania w warunkach chłodniczych - temperatura od 0ºC do 4ºC,

Ødla żywności mrożonej – temperatura poniżej – 18ºC,

Ødla żywności niewymagającej przechowywania w obniżonej temperaturze- temperatura maksymalnie do 20ºC

·  Pomieszczenia, w których magazynuje się żywność muszą być utrzymywane w czystości i zachowane w dobrym stanie i kondycji technicznej. Celem zachowania należytych warunków składowania środków spożywczych należy zapewnić podesty izolacyjne lub regały. W przypadku środków spożywczych wymagających obniżonych warunków składowania urządzenia chłodnicze bądź zamrażalnicze.

·  Powierzchnie wraz z powierzchniami wyposażenia pozostające w kontakcie z żywnością muszą być w dobrym stanie i muszą być łatwe do czyszczenia, w miarę potrzeby, do dezynfekcji.

     W celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z art. 64 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów, w formie pisemnej wg wzorów określonych – odpowiednio – na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 2-4. Wniosek o wpis do rejestru zakładów oraz wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów składa się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzonej działalności.

 

3.   W jaki sposób przeprowadza się graniczne kontrole sanitarne towarów z krajów trzecich w oparciu o ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia?

Graniczne kontrole sanitarne obejmują żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, przywożone z państw niebędących członkami Unii Europejskiej oraz z państw niebędących członkami Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.).

Graniczne kontrole sanitarne obejmują również żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz materiały lub wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, wprowadzone na terytorium Wspólnoty Europejskiej przez przejście graniczne leżące na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa będącego członkiem Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i niepoddane w tym państwie granicznej kontroli sanitarnej, obejmowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej procedurą celną, z którą wiąże się dopuszczenie do obrotu.

Graniczne kontrole sanitarne są przeprowadzane przez:

1)   państwowych granicznych inspektorów sanitarnych - na przejściach granicznych;

2)   państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych właściwych ze względu na miejsce przeznaczenia towarów, siedzibę importera albo odbiorcy towarów, zgodnie z danymi wskazanymi we wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej lub określonymi w dokumentach przewozowych towarzyszących towarom - w składach celnych, miejscach docelowego przeznaczenia (magazynach lub pomieszczeniach importera).

Graniczne kontrole sanitarne są przeprowadzane na zasadach określonych w art. 15-24 Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. L 165 z 30.4.2004, str. 1—14, Polskie wydanie specjalne Rozdział 3 Tom 45 P. 200 - 251).

Kontrole urzędowe obejmują co najmniej systematyczną kontrolę dokumentacji, wyrywkową kontrolę identyfikacyjną oraz, w stosownych przypadkach, kontrolę bezpośrednią. Kontrole bezpośrednie z kolei przeprowadzane są z częstotliwością zależną od takich czynników, jak m.in.:

·       zagrożenia związane z różnymi rodzajami żywności,

·       historii zgodności z wymaganiami państwa trzeciego dotyczącymi danego
produktu oraz podmiotu dokonującego przywozu,

·       kontroli, które przeprowadził podmiot prowadzący przedsiębiorstwo
żywnościowe dokonujący przywozu,

·       gwarancji, jakich udzielił właściwy organ państwa trzeciego pochodzenia.

Wykaz towarów podlegających granicznej kontroli sanitarnej określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 stycznia 2007 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej (Dz.U. z 2011 r., nr 272 poz. 1612).

Osoba odpowiedzialna za przywóz lub wywóz towarów jest obowiązana powiadomić właściwego państwowego granicznego lub powiatowego inspektora sanitarnego nie później niż na 48 godzin przed planowanym przywozem lub wywozem towarów, a w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie nie później niż na 24 godziny, składając stosowny wniosek. Niezbędna do dokonania granicznej kontroli sanitarnej dokumentacja jest przedkładana w języku polskim lub w innym języku urzędowym Unii Europejskiej. Jeżeli ze względu na bezpieczeństwo żywności okaże się to niezbędne, właściwy państwowy graniczny lub powiatowy inspektor sanitarny może zażądać uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentacji przedłożonej w innym języku Unii Europejskiej.

W wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje świadectwo stwierdzające spełnianie przez towary objęte graniczną kontrolą sanitarną wymagań zdrowotnych.

W przypadku stwierdzenia, że towary objęte graniczną kontrolą sanitarną nie spełniają obowiązujących wymagań zdrowotnych, organ podejmuje działania określone w art. 18-21 rozporządzenia nr 882/2004.

Jeżeli państwowy powiatowy lub graniczny inspektor sanitarny w trakcie przeprowadzania granicznej kontroli sanitarnej towaru:

·       stwierdzi konieczność przeprowadzenia kontroli bezpośrednich,

·       poweźmie podejrzenie niezgodności towaru z wymaganiami zdrowotnymi,

·       poweźmie wątpliwości odnośnie identyfikacji towaru,

wówczas wyraża zgodę na przeprowadzenie granicznej kontroli sanitarnej przez właściwego inspektora sanitarnego ze względu na siedzibę odbiorcy lub miejsce złożenia towaru, wystawiając zawiadomienie, którego wzór określa załącznik nr 3Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie współpracy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami celnymi w zakresie granicznych kontroli sanitarnych (Dz.U. z 2010 r. nr 244, poz. 1635).

Towar w takim przypadku zostaje objęty procedurą tranzytu.

Szczegółowe informacje na temat zagadnień związanych z przeprowadzaniem granicznych kontroli sanitarnych dostępne są w wymienionych poniżej aktach prawnych.

1.     Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, str. 1—24).

2.     Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. L 165 z 30.4.2004, str. 1—141).

3.       Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.).

4.       Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie wzorów wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych (Dz. U. z 2007r. nr 44., poz. 286).

5.       Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej (Dz.U. z 2011 r., nr 272 poz. 1612).

6.       Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie współpracy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami celnymi w zakresie granicznych kontroli sanitarnych (Dz.U. z 2010r. nr 244, poz. 1635).

7.       Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

 

Wzory wniosków oraz świadectw określone zostały w załączniku nr 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie wzorów wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa spełnienia wymagań zdrowotnych (Dz. U. z 2007 r. nr 44., poz. 286).

 

4.   Czy mięso przed zmieleniem w sklepie (na życzenie klienta) należy wcześniej umyć?

 

Nie ma szczegółowych przepisów sanitarnych, które nakazują mycie mięsa przed  zmieleniem. Mycie mięsa przed zmieleniem uzależnione jest wyłącznie od decyzji klienta i powinno się odbywać z zachowaniem podstawowych zasad higieny. W związku z powyższym należy zwrócić szczególną uwagę na jakość mikrobiologiczną wody oraz stan techniczny i higieniczny urządzeń do mielenia mięsa w sklepach, w których dokonuje się tej czynności. Należy pamiętać, iż psucie mięsa i przetworów mięsnych jest spowodowane działaniem bakterii i innych drobnoustrojów, enzymów, reakcji chemicznych. Niepożądane zmiany mikrobiologiczne zachodzą szybciej niż zmiany chemiczne, a możliwość rozwoju drobnoustrojów jest uwarunkowana zawartością dostępnej dla nich wody.

 

5.   Jakie informacje powinien zawierać Handlowy Dokument Identyfikacyjny?

 

Dokument Identyfikacyjny umożliwia identyfikację dostawców produktów, samej przesyłki oraz odbiorców produktów. Producenci zobowiązani są do wystawiania dokumentu identyfikacyjnego, który zawiera:

- adnotację potwierdzającą , że jest to dokument identyfikacyjny,

- kolejny numer, datę oraz miejsce wystawienia,

- datę wysłania przesyłki,

- nazwa, siedziba, adres oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu wystawiającego dokument identyfikacyjny,

- opis towaru (rodzaj produktu, liczba i rodzaj opakowań, waga netto, pochodzenie surowca),

- miejsce pozyskania/przetworzenia/składowania,

- data wysyłki i miejsce przeznaczenia,

- rodzaj środka transportu i jego numer rejestracyjny,

- czytelny podpis i pieczęć.

 

Dokument identyfikacyjny może zawierać dodatkowe informacje o ile są konieczne ze względu na zapewnienie możliwości identyfikacji przesyłki.

Podmioty, które dokonują dystrybucji produktów pochodzenia zwierzęcego zobowiązane są do wprowadzania żywności stosownie etykietowanej lub oznakowanej, również za pomocą odpowiedniej dokumentacji (faktury, świadectwa, dokumenty identyfikujące).

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 20002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa i Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 Z 1.02.2002) oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE nr L 139 z 30.4.2004); i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 854/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (D. Urz.  UE nr. L 39 z 30.04.2004 r. z poźn. zm.) podmioty działające na rynku spożywczym powinny zapewnić możliwość monitorowania żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Powinny także móc zidentyfikować każdą osobę, która dostarczała im środek spożywczy oraz przedsiębiorstwa, którym one dostarczyły swoje produkty. W celu ułatwienia monitorowania żywność powinna być stosownie etykietowana lub oznakowana, również za pomocą odpowiedniej dokumentacji. Zapewnienie monitorowania produktów pochodzenia zwierzęcego w handlu jest konieczne, aby w przypadku wystąpienia problemów dotyczących bezpieczeństwa żywności można było szybko i skutecznie wskazać miejsce pochodzenia produktów, podać taką informację właściwym organom i w razie konieczności wycofać takie produkty z rynku.

 

 

6.   Jaka jest procedura powiadamiania o pierwszym wprowadzeniu do obrotu suplementów diety?

 

W celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podmiot działający na rynku spożywczym wprowadzający po raz pierwszy do obrotu:

1) środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego,

2) suplementy diety,

3) środki spożywcze wzbogacane witaminami lub składnikami mineralnymi

– jest obowiązany powiadomić Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzaniu do obrotu określonych środków spożywczych, wskazując równocześnie nazwę środka spożywczego i jego producenta oraz przedkładając wzór ich oznakowania w języku polskim.

Jeżeli środek spożywczy znajduje się w obrocie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w powiadomieniu należy ponadto wskazać właściwy organ tego państwa, który został powiadomiony o wprowadzeniu środka spożywczego do obrotu lub zezwolił na wprowadzenie środka spożywczego do obrotu w tym państwie, załączając równocześnie kopię uprzedniego powiadomienia lub zezwolenia.

W przypadku wątpliwości dotyczących kwalifikacji produktu, jego składu lub właściwości Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma na celu wyjaśnienie czy produkty objęte powiadomieniem zostały prawidłowo zakwalifikowane przez przedsiębiorcę i nie posiadają one właściwości produktu leczniczego.   

W trakcie postępowania wyjaśniającego przedsiębiorca może zostać również zobowiązany przez Głównego Inspektora Sanitarnego do przedłożenia opinii potwierdzającej prawidłowość dokonanej przez niego kwalifikacji produktu. Opinia taka może zostać opracowana przez krajową jednostkę naukową bądź jednostkę naukową innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

 

 

7.   Jakie przepisy regulują sprawę sprzedaży mięsa mielonego „na życzenie klienta” w placówkach handlu detalicznego?

 

Mielenie mięsa w placówkach handlu detalicznego jest dopuszczalne wyłącznie na życzenie klienta, a czynność ta  powinna odbywać się w jego obecności. Zmielone mięso nie może być przechowywane w sklepie spożywczym. W obiekcie muszą być opracowane procedury i instrukcje dobrej praktyki higienicznej (GHP) zgodnie z. rozporządzeniem (WE) 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1-54).Producenci mięsa mielonego podlegają nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej oraz muszą spełniać wymagania określone w sekcji V, rozdz. I – IV rozporządzenia (WE) nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L139/55 z dnia 30.04.2004 r.).

 

 

8.   Kogo należy poinformować w przypadku stwierdzenia nieodpowiednich warunków  sanitarno-higienicznych  zakładów żywnościowych lub wprowadzaniu do obrotu  towarów o niewłaściwej jakości zdrowotnej ?

 

W przypadku tego typu  niezgodności należy niezwłocznie zgłosić ten fakt podając szczegółowe dane do właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

 

 

9.      Jakie warunki sanitarnohigieniczne powinny być spełnione przy sprzedaży potraw z grilla,  z przyczepy gastronomicznej.

 

Przy sprzedaży potraw muszą być spełnione m.in. wymogi Rozporządzenia WE nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1-54).Ponadto zgodnie z art. 64 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów, w formie pisemnej według wzorów określonych - odpowiednio - na podstawie art. 67 ust. 3 pkt. 2-4. Wniosek o wpis do rejestru zakładów oraz wniosek o zatwierdzenie zakładu składa się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzonej działalności.

 

 

10.    Jakie warunki formalno-prawne powinny być spełnione przy rozpoczęciu działalności lokalu gastronomicznego (klubu muzycznego, dyskoteki, pubu).

 

Lokal gastronomiczny powinien spełniać m.in. wymogi określone w: Rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1-54); Ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.); Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409) oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

 

 

11.    Czy jest możliwość prowadzenia dodatkowej działalności gastronomicznej w istniejącym zakładzie gastronomicznym.

 

Istnieje możliwość prowadzenia dodatkowej działalności gastronomicznej przez inny podmiot gospodarczy zgodnie z rozdziałem czasowym, w istniejącym zakładzie gastronomicznym, który uzyskał zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Inspekcji Sanitarnej zgodnie z określonym w ww. decyzji zakresem. W celu uzyskania odpowiedniego zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z art. 64 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) podmioty działające na rynku spożywczym składają wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów, w formie pisemnej wg wzorów określonych – odpowiednio – na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 2-4 ww. ustawy. Wniosek o wpis do rejestru zakładów oraz wniosek o zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów składa się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzonej działalności. Po złożeniu  stosownego wniosku, przeprowadzona będzie kontrola sanitarna, na podstawie której wydane zostanie zatwierdzenie i wpis do rejestru zakładów.

 

 

12.    Jakie powinny być spełnione warunki do prowadzenia procesów mycia i dezynfekcji naczyń stołowych.

 

Niezależnie od podawanego do konsumpcji asortymentu, zakład gastronomiczny w którym podawanie dań odbywać się będzie w naczyniach stołowych wielokrotnego użycia, powinien posiadać wydzielone i prawidłowo wyposażone pomieszczenie zmywalni naczyń stołowych. Pomieszczenie to powinno być wyposażone w punkt wodny z bieżącą ciepłą i zimną wodą oraz maszynę myjąco-wyparzającą. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z przewodnikiem wdrażania zasad GHP/GMP i systemu HACCP w zakładach żywienia zbiorowego zatwierdzonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego, prawidłowe parametry procesu wyparzania naczyń, winny gwarantować temperaturę dezynfekcji min. + 85°C. Ponadto nadmienia się, iż lokal gastronomiczny powinien spełniać wymogi określone w: Rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1-54); Ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.); Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409)oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

 

 

13.    Jakie są zasady i sposób wydawania posiłków dla dzieci w szkole?

 

Zasady i sposób  wydawania posiłków określa zakład sporządzający posiłki. Zgodnie z art. 59 Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015, poz. 594 z późn. zm.) zakłady prowadzące działalność żywnościowo żywieniową są zobowiązane przestrzegać wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. L 139 z 30.4.2004, str. 1-54). Według art. 5 ww. Rozporządzenia przedsiębiorstwa sektora spożywczego opracowują, wykonują i utrzymują procedury na podstawie zasad HACCP. System HACCP jest postępowaniem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności poprzez oszacowanie skali zagrożeń i określenie krytycznych punktów kontrolnych na wszystkich etapach  produkcji i dystrybucji żywności. Jednym z wyznaczonych krytycznych punktów kontrolnych w opracowanym systemie HACCP w przedmiotowej stołówce jest  przetrzymywanie gotowych dań w podgrzewaczu.

Przewodnik do wdrażania zasad GMP/GHP i systemu HACCP w Zakładach żywienia zbiorowego opracowany przez H. Turlejska, U. Pilzner, E Konecka-Matyjek, K. Wiśniewska mówi, że: „ze względu na bezpieczeństwo potrawy utrzymywane w podgrzewaczach muszą zostać zużyte w czasie do 2 godzin, w przeciwnym wypadku żywność taka  nie nadaje się już do spożycia.”

W związku z powyższym przedsiębiorca zobowiązany  jest do przestrzegania powyższej zasady przy wydawaniu posiłków z podgrzewacza. Jednakże czas wydawania posiłków powinien być dostosowany do potrzeb placówki i leży w gestii przedsiębiorcy.

Wydawanie posiłków w stołówce w określonym czasie jest  działaniem mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego produkowanych posiłków a tym samym bezpieczeństwa konsumentów.

 

 

14.    Czy istnieje konieczność wykonywania badań mikrobiologicznych przez producenta, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej jaka powinna być ich częstotliwość?

 

Badania mikrobiologiczne winny być planowane przez producenta na podstawie obowiązującego prawa ale również powinny wynikać z analizy zagrożeń przeprowadzonej w zakładzie produkcyjnym, w zależności od rodzaju produkowanej żywności jak również od zastosowanej technologii produkcji.

Przedsiębiorstwa sektora spożywczego są zobowiązane przepisami prawa do zachowania zgodności z kryteriami mikrobiologicznymi, określonymi w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych środków spożywczych.

Zgodnie z art. 3 ust.1 tego rozporządzenia „przedsiębiorstwa sektora spożywczego są zobowiązane dopilnować, aby środki spożywcze były zgodne z obowiązującymi kryteriami mikrobiologicznymi, wymienionymi w załączniku I. W tym celu na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, włączając w to handel detaliczny, przedsiębiorstwa sektora spożywczego podejmują środki, w ramach obowiązujących je procedur opartych  na zasadach HACCP oraz w ramach wdrażania dobrych praktyk higienicznych. Jeśli to konieczne, przedsiębiorstwa sektora spożywczego odpowiedzialne za wytwarzanie produktu powinny prowadzić badania zgodnie z załącznikiem II w celu zbadania zgodności z kryteriami w ciągu całego okresu przydatności do spożycia. W myśl art. 4 ust. 2 ww. Rozporządzenia – przedsiębiorstwa sektora spożywczego decydują o odpowiedniej częstotliwości pobierania próbek z wyjątkiem przypadków, w których częstotliwości te są określone w załączniku I. Częstotliwość pobierania próbek powinna być dostosowana do rodzaju i wielkości przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że nie stworzy to zagrożenia dla bezpieczeństwa środków spożywczych.

Przy podejmowaniu decyzji o rodzaju i częstotliwości przeprowadzania badań mikrobiologicznych mogą być pomocne wytyczne dobrej praktyki, zawarte w Poradnikach GHP/GMP i zasad systemu HACCP.

 

 

15.    Jakie są wymogi w sprawie żywienia w stołówce szkolnej?

 

Zgodnie z § 10 ust. 2Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 6 poz. 69, z późn. zm.), gorące posiłki spożywa się wyłącznie w jadalniach lub innych pomieszczeniach wydzielonych w tym celu.

Należy zwrócić uwagę, że szkoła realizuje cele i zadania określone w ustawie o systemie oświaty. Do zadań szkoły w zakresie pracy dydaktyczno-wychowawczo opiekuńczej należy miedzy innymi  sprawowanie opieki nad uczniami odpowiednio do ich potrzeb i możliwości szkoły. Stąd też należy zapewnić dzieciom właściwe warunki higieniczne do spożywania posiłków przygotowywanych przez stołówkę szkolną jak również posiłków  przyniesionych przez dziecko we własnym zakresie.  W przypadku gdy na terenie szkoły znajduje się jadalnia naturalnym wydaje się, iż jest ona przeznaczona do spożywania posiłków. Niemniej jeżeli nie ma możliwości korzystania  przez wszystkie dzieci z jadalni oraz z uwagi na brak miejsc konsumpcyjnych, dopuszczalnym jest spożywanie posiłku w sali lekcyjnej w tym celu wydzielonej.  Należy zwrócić uwagę, iż spożywanie posiłków nie powinno mieć miejsca podczas zajęć lekcyjnych. Należy także  zadbać o czystość stolików przed i po spożyciu posiłków.

Zgodnie z Dobrą Praktyką Cateringową zalecane jest aby czas przechowywania posiłku w bemarze wynosił max 2 godziny, ale zasada ta dotyczy zakładów żywienia zbiorowego, a nie posiłków przygotowywanych w domu prywatnym przez rodziców dzieci. 

 

 

16.  Jakie wymagania musi spełnić podmiot działający na rynku spożywczym, aby mógł prowadzić  „ROLNICZY HANDEL DETALICZNY”?

Rolniczy Handel Detaliczny polega na zbywaniu konsumentowi finalnemu żywności pochodzącej w całości lub w części z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na rynku spożywczym. Oznacza to, że podmioty prowadzące Rolniczy Handel Detaliczny nie mogą, poza kilkoma wyjątkami, wyprodukowanej w ramach tej działalności żywności sprzedawać na rzecz podmiotów innych niż konsument finalny np. do szkół, restauracji, sklepów oraz do innego rodzaju „pośredników”.

Zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami, podmioty prowadzące działalność w ramach handlu detalicznego żywnością były zobowiązane do rejestracji i uzyskania zatwierdzenia w drodze decyzji wydawanej przez organ PIS, zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nowe przepisy upraszczają  te zasady w odniesieniu do podmiotów prowadzących rolniczy handel detaliczny, pozostawiając jedynie obowiązek rejestracji u właściwego organu Inspekcji Weterynaryjnej lub Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W celu dokonania takiej rejestracji należy złożyć wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów, w przypadku zamiaru prowadzenia produkcji i sprzedaży:

1)    produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego (żywności złożonej) – do właściwego powiatowego lekarza weterynarii,

2)    żywności pochodzenia niezwierzęcego – do właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

 

Wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy złożyć w formie pisemnej, w terminie co najmniej
14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarstw rolnych.

 

Produkcja i zbywanie żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego:

1)    mogą być dokonywane w ilościach dostosowanych do potrzeb konsumentów;

2)    nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności i wpływać niekorzystnie na ochronę zdrowia publicznego;

3)    podlegają nadzorowi organów odpowiednio Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo Inspekcji Weterynaryjnej;

4)    są dokumentowane w sposób umożliwiający określenie ilości zbywanej żywności;

5)    nie mogą być dokonywane z udziałem pośrednika, z wyjątkiem zbywania takiej żywności podczas wystaw, festynów, targów lub kiermaszów, organizowanych w celu promocji żywności, jeżeli pośrednik zbywa żywność:

a)    wyprodukowaną przez tego pośrednika w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego,

b)    wyprodukowaną przez inny podmiot prowadzący Rolniczy Handel Detaliczny na obszarze powiatu, w którym pośrednik ten prowadzi produkcję żywności
w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego, lub na obszarze powiatu sąsiadującego z tym powiatem.

 

W miejscu zbywania żywności w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego umieszcza się w sposób czytelny i widoczny dla konsumenta:

1)    napis „Rolniczy Handel Detaliczny”;

2)    dane obejmujące:

a)    imię i nazwisko albo nazwę i siedzibę podmiotu prowadzącego Rolniczy Handel Detaliczny,

b)    adres miejsca prowadzenia produkcji tej żywności,

c)    weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu prowadzącego Rolniczy Handel Detaliczny, o ile taki numer został nadany.

 

Prowadzenie działalności musi odbywać się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego, w tym:

1)    ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (wraz
z aktami wykonawczymi),

2)    rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego,

3)    rozporządzeniem (WE) nr 852/2004  w sprawie higieny środków spożywczych.

 

Płody rolne z gospodarstwa rolnego mogą być przetwarzane i zbywane w pomieszczeniach używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne, a także w jednym z mieszkań bloku wielorodzinnego w mieście, jednakże pod warunkiem, że nie będą naruszane inne wymagania dla mieszkań w blokach wynikające z odrębnych przepisów. Adres gospodarstwa rolnego nie jest tożsamy z planowanym miejscem przetwarzania i zbywania płodów rolnych. Jest to możliwe, lecz z zastrzeżeniem, że podmiot wykorzystuje surowce z własnych upraw i jest rolnikiem.

Przetwórstwo surowców w kuchni domowej może być prowadzone po wnikliwej analizie warunków sanitarnych procesu produkcji oraz zagrożenia związanego z rodzajem żywności bowiem nie każdy rodzaj żywności ze względu na ryzyko, jakie za sobą niesie może być wytwarzany w typowych warunkach domowych i nie każde warunki domowe pozwalają na wytworzenie każdego rodzaju środków spożywczych.

Podmioty prowadzące Rolniczy Handel Detaliczny mogą wykorzystywać do prowadzenia produkcji żywności pomieszczenia inne niż używane głównie jako prywatne domy mieszkalne, np. inkubatory przedsiębiorstwa lokalnego tj. osobne budynki zlokalizowane na terenie danego gospodarstwa lub inne zatwierdzone zakłady przetwórstwa.

Nie ma ograniczeń terytorialnych i można produkty wprowadzać do obrotu w miejscu przeznaczonym do sprzedaży i spełniającym wymagania higieniczne (na targowisku, bazarze, kiermaszu etc), ale każdorazowo musi być miejsce oznakowane „Rolniczy Handel Detaliczny”.

Od rolników prowadzących Rolniczy Handel Detaliczny wymaga się posiadania aktualnych orzeczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Rolnicy prowadzący Rolniczy Handel Detaliczny powinni wdrożyć i utrzymywać instrukcje Dobrej Praktyki Higienicznej/Dobrej Praktyki Produkcyjnej, a tam gdzie uzasadnione procedury systemu HACCP.

W przypadku produkcji żywności niezwierzęcego pochodzenia w warunkach domowych np. pieczywa cukierniczego nie muszą być wykorzystywane wyłącznie surowce roślinne pochodzące z własnych upraw, jednakże przepisy podatkowe określają, iż muszą one stanowić co najmniej 50% tego produktu z wyłączeniem wody.

Rolnik produkujący warzywa i owoce we własnym gospodarstwie, może przetwarzać je na soki pasteryzowane owocowe lub warzywne z wykorzystaniem wynajmowanej od firmy zewnętrznej „mobilnej tłoczni do soków” a następnie jako producent sprzedawać

w opakowaniach jednostkowych konsumentom finalnym w miejscu produkcji soków. Taka działalność kwalifikuje się do Rolniczego Handlu Detalicznego, jednakże bardzo istotne są tu wymagania higieniczne i jasno określona odpowiedzialność rolnika za produkt wytworzony
w tłoczni. Tłocznia musi być zatwierdzona przez właściwy organ Inspekcji Sanitarnej.

Rolnik, który oddaje własne zboże do młyna w celu uzyskania mąki na chleb, może być traktowany jako producent tej mąki. Taka działalność kwalifikuje się do Rolniczego Handlu Detalicznego, jednakże bardzo istotne są tu wymagania higieniczne i jasno określona odpowiedzialność rolnika za produkt wytworzony we młynie. Młyn musi być zatwierdzony przez właściwy organ Inspekcji Sanitarnej.

Rolnik zajmujący się Rolniczym Handlem Detalicznym może sprzedawać swoje produkty (trwałe mikrobiologicznie) za pośrednictwem Internetu. Musi jednakże zarejestrować działalność u właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego jako Rolniczy Handel Detaliczny podając informację, że będzie sprzedawał żywność przez Internet. Na stronie internetowej powinien umieścić zapis, że działa w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego. Należy wziąć pod uwagę warunki transportu, i ryzyko z jakim wiąże się transport produktu przez firmę zewnętrzną.

W ramach Rolniczego Handlu Detalicznego nie można produkować napojów alkoholowych.

Rolnik, który ma założoną działalność gospodarczą i sam prowadzi sklep ogólnospożywczy w swojej miejscowości może wprowadzić w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego produkty wyprodukowane we własnym gospodarstwie i ze swoich surowców, np. dżem. Sklep taki musi być zatwierdzony i musi mieć w sklepie wydzielone miejsce (np. regał)

i oznakowanie „Rolniczy Handel Detaliczny”.

Zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania podmiot prowadzący Rolniczy Handel Detaliczny prowadzi i przechowuje dokumentację umożliwiającą określenie ilości żywności zbywanej rocznie w ramach takiego handlu, odrębnie za każdy rok kalendarzowy, zawierającą następująceinformacje: 1) numer kolejnego wpisu;2) datę zbycia żywności;  3) ilość i rodzaj zbytej żywności.

Producenta sprzedającego w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego obowiązują przepisy dotyczące znakowania wyrobów określone w rozporządzeniu UE Nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji. Podmioty zajmujące się rolniczym handlem detalicznym podlegają karze za brak przestrzegania wymagań w zakresie znakowania.

Woda wykorzystywana przy produkcji w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego powinna  odpowiadać wymaganiom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r.

w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 poz. 1989) pod względem mikrobiologicznym i fizykochemicznym.

 

 

17.   Jakie informacje powinny znaleźć się na etykiecie produktów spożywczych w zakresie alergenów i wartości odżywczej?

Etykiety znajdujące się na opakowaniach produktów spożywczych stanowią ważną informację o produkcie i pomagają konsumentowi dokonywać świadomych wyborów żywieniowych.

Szczegółowe wytyczne dotyczące oznakowania żywności są uregulowane przepisami prawa zawartymi w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. 

We wskazanym akcie prawnym szczegółowo opisano m.in. sposób w jaki należy wyrażać składniki alergenne zawarte w środku spożywczym. W miejscu tym wskazać należy, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. c wskazanego wyżej rozporządzenia, podanie danych szczegółowych dotyczących wszelkich składników lub substancji pomocniczych w przetwórstwie, powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, należy do informacji obowiązkowej, którą bezwzględnie należy zamieścić na etykiecie środka spożywczego.

W zapisie artykułu 21 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, figurują informacje dotyczące wymogów jakie należy spełnić, ażeby informacje o składnikach alergennych i tych powodujących reakcje nietolerancji, były prawidłowo przekazane i nie wprowadzały konsumenta w błąd, a mianowicie: cyt.” Wszelkie składniki /substancje wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie należy podać w wykazie składników z dokładnym odniesieniem  do nazwy substancji lub produktu wymienionego w załączniku II. Nazwa substancji lub składnika alergennego wymienionego w załączniku II powinna być podkreślona za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego ją od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła”. 

Wskazany w zapisie art. 21, zał. II do ww. rozporządzenia stanowi wykaz wszystkich substancji lub produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, których obecność w żywności winna być wskazana zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami prawa.

 

Do tych substancji i produktów zalicza się:

1)    Zboża zawierające gluten (tj. pszenica, żyto, jęczmień, owies, orkisz, kamut lub ich odmiany hybrydowe) i produkty pochodne, z wyjątkiem:

a)    syropów glukozowych na bazie pszenicy zawierających dekstrozę;

b)    maltodekstryn na bazie pszenicy;

c)    syropów glukozowych na bazie jęczmienia;

d)    zbóż wykorzystywanych do produkcji destylatów alkoholowych lub alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego.

 

2)    Skorupiaki i produkty pochodne.

3)    Jaja i produkty pochodne.

4)    Ryby i produkty pochodne z wyjątkiem:

a)    żelatyny rybnej stosowanej jako nośnik preparatów zawierających witaminy lub karotenoidy;

b)    żelatyny rybnej lub karuku stosowanych jako środki klarujące do piwa i wina.

 

5)    Orzeszki ziemne/orzeszki arachidowe i produkty pochodne.

6)    Soja i produkty pochodne z wyjątkiem:

a)    całkowicie rafinowanego oleju i tłuszczu sojowego;

b)    mieszaniny naturalnych tokoferoli (E306), naturalnego D-alfa-tokoferolu, naturalnego octanu D-alfa-tokoferolu, naturalnego bursztynianu D-alfa-tokoferolu pochodzenia sojowego;

c)    fitosteroli i estrów fitosteroli otrzymanych z olejów roślinnych pochodzenia sojowego;

d)    estru stanolu roślinnego produkowanego ze steroli olejów roślinnych pochodzenia sojowego.

 

7)    Mleko i produkty pochodne (łącznie z laktozą), z wyjątkiem:

a)    serwatki wykorzystywanej do produkcji destylatów alkoholowych lub alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego;

b)    laktitolu.

 

8)     Orzechy, tj. migdały (Amygdalus communis L.), orzechy laskowe (Corylus avellana), orzechy włoskie (Juglans regia), orzechy nerkowca (Anacardium occidentale), orzeszki pekan (Carya illinoinensis (Wangenh.) K. Koch), orzechy brazylijskie (Bertholletia excelsa), pistacje/orzechy pistacjowe (Pistacia vera), orzechy makadamia lub orzechy Queensland (Macadamia ternifolia), a także produkty pochodne z wyjątkiem:

a)     orzechów wykorzystywanych do produkcji destylatów alkoholowych lub alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego.

 

9)     Seler i produkty pochodne.

10)   Gorczyca i produkty pochodne.

11)   Nasiona sezamu i produkty pochodne.

12)   Dwutlenek siarki i siarczyny w stężeniach powyżej 10 mg/kg lub litr w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO2 dla produktów w postaci gotowej bezpośrednio do spożycia lub w postaci przygotowanej do spożycia zgodnie z instrukcjami wytwórców.

13)   Łubin i produkty pochodne.

14)   Mięczaki i produkty pochodne.

 

Ø  Warto pamiętać, iż gdy kilka składników lub substancji w produkcie pochodzi od pojedynczego produktu, które wymienione są w załączniku do rozporządzenia, w etykietowaniu precyzuje się to w odniesieniu do każdego składnika lub substancji.

            np. mleko w proszku, serwatka w proszku z mleka, aromat (zawiera mleko).

Ø  W przypadku braku wykazu składników, wskazanie nazwy składnika alergennego powinno obejmować wyrażenie „zawiera”  oraz nazwa składnika  alergennego.

-   np. wino  - zawiera siarczyny

Ø  np. w przypadku opakowań, których największa powierzchnia jest mniejsza niż 10 cm2, nie ma obowiązku podawania  na opakowaniu  wykazu składników, ale obowiązkowe jest wskazanie składników alergennych poprzez użycie sformułowania „zawiera” wraz z odniesieniem do nazwy substancji lub produktu powodującego alergię lub nietolerancję.

Ø  Oznaczenie danych szczegółowych nie jest wymagane w przypadkach, gdy nazwa żywności wyraźnie odnosi się do danego składnika np. kasza jęczmienna czy mąka pszenna.

 

Obowiązujące obecnie przepisy prawa, nakładają na przedsiębiorców obowiązek znakowania żywności pakowanej jednostkowo informacją o wartości odżywczej środka spożywczego.

 

Realizację tego obowiązku przewiduje art. 9 ust. 1 lit l Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.

 

Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej obejmuje nw. elementy:

·         wartość energetyczną (kJ/kcal)

·         ilość: tłuszczu (g)

·         w tym kwasów tłuszczowych nasyconych (g)

·         węglowodanów (g)

·         w tym cukrów (g)

·         białka (g)

·         soli (g).

 

Na produktach bez dodatku soli i innych związków mogących zawierać sód (np. azotyn sodu, glutaminian sodu) może pojawić się – bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej – komunikat, iż zawartość soli wynika wyłącznie z obecności naturalnie występującego sodu.

 

Treść obowiązkowej informacji o wartości odżywczej może zostać uzupełniona informacją
o ilości jednego lub większej liczby z następujących składników:

·         kwasy tłuszczowe jednonienasycone,

·         kwasy tłuszczowe wielonienasycone,

·         alkohole wielowodorotlenowe,

·         skrobia,

·         błonnik,

·         witaminy i składniki mineralne, wymienione w załączniku XIII część A i obecne
w żywności w znaczącej ilości.

 

Informacja o wartości odżywczej jest także obowiązkowa dla środków spożywczych tj.

·         środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego

·         środki spożywcze z dodatkiem witamin i/lub składników mineralnych

·         środki spożywcze z oświadczeniem żywieniowym lub zdrowotnym (z wyjątkiem reklamy ogólnej).

 

Informacja o wartości odżywczej nie dotyczy:

·         suplementów diety

·         wód mineralnych

 

Wartość energetyczna i ilość składników odżywczych powinna być wyrażona
w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml produktu.

·         dane szczegółowe odnoszące się do informacji o wartości odżywczej umieszcza się w tym samym polu widzenia.

·         prezentowane są łącznie w czytelnym formacie oraz w ustalonej kolejności.

·         Informacja o wartości odżywczej musi być prezentowana w formacie tabeli,
z wyrównanymi liczbami.

·         jeżeli nie ma na to miejsca, informacja jest prezentowana w formacie liniowym.

 

INFORMACJA O WARTOŚCI ODŻYWCZEJ – zwolnione z obowiązku !!!

·         produkty nieprzetworzone, które zawierają pojedynczy składnik lub pojedynczą kategorię składników;

·         produkty przetworzone, w przypadku których jedynym procesem przetwarzania, jakim je poddano, jest dojrzewanie, i które obejmują pojedynczy składnik lub pojedynczą kategorię składników;

·         wody przeznaczone do spożywania przez ludzi, w tym wody, których jedynymi dodanymi składnikami są dwutlenek węgla lub środki aromatyzujące;

·         zioła, przyprawy lub ich mieszaniny;

·         sól i substytuty soli;

·         słodziki stołowe;

·         produkty objęte dyrektywą 1999/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
22 lutego 1999 r. odnoszącą się do ekstraktów kawy i ekstraktów cykorii, całe lub zmielone ziarna kawy oraz całe lub zmielone bezkofeinowe ziarna kawy;

·         napary ziołowe i owocowe, herbata, herbata bezkofeinowa, herbata instant lub rozpuszczalna lub ekstrakt herbaty, bezkofeinowa herbata instant lub rozpuszczalna lub ekstrakt herbaty, które nie zawierają innych dodanych składników niż środki aromatyzujące, które nie zmieniają  wartości odżywczej herbaty.

 

Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej może być wyrażona jako % referencyjnych wartości spożycia (RWS), określonych w rozporządzeniu.

Jeżeli podawane są informacje odnośnie % referencyjnych wartości spożycia, bezpośrednio w ich pobliżu zamieszcza się następujący komunikat dodatkowy: „Referencyjna wartość spożycia dla przeciętnej osoby dorosłej (8400 kJ/2000 kcal)”.

W miejscu tym wskazać należy, iż obowiązek podania informacji odnośnie
% referencyjnych wartości spożycia jest wymagalny w odniesieniu do produktów zawierających witaminy i składniki mineralne.

 

 

18.   Jakie wymagania i warunki należy spełnić, żeby można produkować żywność
w warunkach domowych?

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, iż podmioty działające na rynku spożywczym, które chcą rozpocząć  działalności żywieniowo-żywnościowej w zakresie produkcji domowej, składają wniosek o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów, w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności, w formie pisemnej, według wzorów określonych odpowiednio na podstawie art. 67 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 149, z późn. zm.).

Produkowanie żywności w celu wprowadzenia jej do obrotu w pomieszczeniach używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne jest dopuszczone na podstawie przepisów rozdziału III załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (DZ.U.UE, L 139 30/04/2004 P.0001-0054).

W szczególności i w miarę potrzeby:

·         muszą być dostępne odpowiednie urządzenia, aby utrzymać właściwą higienę osób pracujących przy produkcji domowej,

·         powierzchnie w kontakcie z żywnością muszą być w dobrym stanie, łatwe do czyszczenia i, w miarę potrzeby, dezynfekcji,

·         należy zapewnić warunki do czyszczenia i, w miarę potrzeby, dezynfekcji narzędzi do pracy i sprzętu,

·         w przypadku gdy, jako część działań czyszczone są środki spożywcze, należy dokonywać tego w sposób higieniczny,

·         należy zapewnić odpowiednią ilość gorącej i/lub zimnej wody pitnej,

·         należy zapewnić odpowiednie warunki dla utrzymywania i monitorowania właściwych warunków termicznych żywności;

·         środki spożywcze muszą być tak umieszczone, aby unikać ryzyka zanieczyszczenia.

 

Podmioty gospodarcze prowadzące działalność żywnościowo-żywieniową zobowiązane są do spełnienia odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych na wszystkich etapach tej działalności w tym na etapie  transportu żywności.  Posiadane przez podmioty branży spożywczej środki transportu, traktowane są jako część zakładu, który podlega zatwierdzeniu zgodnie z treścią art. 61 i 63 przytoczonej powyżej ustawy. 

Przewóz żywności do punktu sprzedaży powinien odbywać się  w sposób nie naruszający jej  jakości zdrowotnej, a zgodnie z rozdz. IV pkt 1 ww. rozporządzenia środki transportu wykorzystywane w tym celu muszą być przystosowane do utrzymania właściwej temperatury artykułów spożywczych.

Ponadto zgodnie z  Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych każda osoba pracująca w styczności z żywnością powinna utrzymywać wysoki stopień czystości osobistej i nosić odpowiednie, czyste i, gdzie stosowne, ochronne okrycie wierzchnie.  Ponadto wszystkie osoby mające bezpośredni kontakt z żywnością  powinny uzyskać określone przepisami  o chorobach zakaźnych i zakażeniach – orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.

Ponadto Przedsiębiorca, który wprowadza do obrotu artykuły spożywcze zobowiązany jest do  oceny zagrożenia wynikającego z prowadzonej działalności żywieniowo-żywnościowej na podstawie opracowanych zasad Dobrej Praktyki Higienicznej, Dobrej Praktyki Produkcyjnej oraz systemu jakości HACCP zgodnie z zapisem Rozdz. II art. 5 pkt 1 Rozporządzenia WE Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. W odniesieniu do ww. działalności aktualnie może być stosowane elastyczne podejście do wdrażania wymagań higienicznych oraz zasad systemu HACCP na podstawie wytycznych Komisji Europejskiej pn. „Zbiór wytycznych w zakresie wdrażania procedur opartych na zasadach HACCP oraz ułatwień we wdrażaniu zasad HACCP w niektórych przedsiębiorstwach sektora spożywczego”. Warunkiem zastosowania elastycznego podejścia jest jednakże przeprowadzenie analizy pod kątem ewentualnych zagrożeń związanych z możliwością zanieczyszczenia żywności biorąc pod uwag m.in. profil działalności, rodzaj sprzedawanych produktów oraz zakres wykonywanych czynności.

Należy także zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 rozdz.. III Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

IV - Najczęściej zadawane pytania dotyczące wody do picia, basenów, zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, hoteli.

1.     Czy inne obiekty, w których są świadczone usługi hotelarskie wymagają opinii sanitarnej?

 

Tak. Inne obiekty, w których są świadczone usługi hotelarskie wymagają opinii sanitarnejw zakresie wymagań sanitarnych, właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, natomiast w obiektach, które znajdują się na terenie jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanej lub na terenie administrowanym przez organ podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowany - opinią właściwego miejscowo państwowego inspektora sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Powyższe wynika z rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 roku w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 roku Nr 22, poz. 169 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 3 tegoż rozporządzenia spełnianie w innych obiektach, w których są świadczone usługi hotelarskie, wymagań określonych w art. 35 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych dokumentuje się w zakresie wymagań sanitarnych - opinią właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

 

 

2.        Jakim wymogom powinna odpowiadać woda w basenach oraz pływalniach?

 

Woda w basenach powinna odpowiadać wymogom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach (Dz.U. z 2015 r. poz. 2016).

 

3.        Czy w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie można zbadać próbę wody na zlecenie?

 

Obecnie w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie nie prowadzi się badań jakości wody. Analizy jakości wody wykonywane są na zlecenie w laboratoriach o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań zatwierdzonym przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Wykaz takich laboratoriów znajduje się na stronie internetowej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie pod adresem:

http://pssekrakow.wsse.krakow.pl/index.php/dzialania/nadzor-sanitarny/113-woda/badanie-wody-na-zlecenie-klienta

 

4.        Jak przeprowadzić dezynfekcję studni? Jakim preparatem można przeprowadzić dezynfekcję studni?

 

Dezynfekcję studni należy przeprowadzić preparatem Chloramin T lub wapnem chlorowanym. W Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krakowie nie prowadzi się sprzedaży tych środków.

Odkażanie studni należy przeprowadzić zgodnie z instrukcją danego preparatu dezynfekującego lub zgodnie z poniższymi wskazówkami.

Po wybraniu wody ze studni należy oczyścić dno ze szlamu i wszelkich nieczystości, wybrać kilkudziesięciocentrymetrową warstwę piasku i wypełnić je warstwą przemytego żwiru lub gruboziarnistego piasku grubości około 10 cm, oczyścić cembrowinę oraz zabetonować ubytki i szpary. Zaczekać aż woda wypełni studnię do stałego poziomu.

Przed przystąpieniem do dezynfekcji należy zmierzyć za pomocą tyczki lub ciężarka na sznurku głębokość wody w studni. Na każdy metr głębokości wody odmierza się ilość wapna chlorowanego według zasad podanych w poniższej tabeli.

 

Średnica studni w cm

Potrzebna ilość wapna chlorowanego na każdy metr głębokości wody

Ilość monochloraminy na każdy metr głębokości wody

80

150 g- szklanka

165 g- szklanka i ćwierć

90

200 g- 1 szklanka i ćwierć

220 g- półtorej szklanki

100

250 g- półtorej szklanki

270 g- 2 szklanki

120

350 g- 2 szklanki i ćwierć

380 g- 2 szklanki i pół

 

Aby prawidłowo przeprowadzić dezynfekcję, należy:

l  Do wiadra z wodą dodać dwie płaskie łyżeczki od herbaty któregoś z wymienionych środków dezynfekcyjnych i wyszorować tym cembrowinę;

l  Po ponownym napełnieniu studni wodą, rozmieszać w wiadrze z niewielką ilością wody odmierzoną według powyższej tabeli ilość środka dezynfekcyjnego, dopełnić wiadro wodą, zmieszać, po czym całą zawartość wlać do studni;

l  Wodę w studni zamieszać, wypompować lub wybrać po 24 godzinach aż do zaniku zapachu chloru.

 

 

5.         Jakich preparatów należy używać do dezynfekcji narzędzi i sprzętu w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, odnowy biologicznej i tatuażu?

 

Przy doborze metody i preparatu do dezynfekcji narzędzi, sprzętu i powierzchni należy uwzględnić ryzyko zakażenia oraz zdolność do eliminowania drobnoustrojów stanowiących zagrożenie.

Preparaty przeznaczone do dezynfekcji narzędzi, powinny wykazywać działanie bakteriobójcze, prątkobójcze, grzybobójcze, wirusobójcze oraz sporobójcze.

 

Przy zabiegach w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek, narzędzia muszą być sterylne, w takich przypadkach należy stosować: jednorazowy sterylny sprzęt (np. igły), sterylne jednorazowe materiały (np. tampony, rękawice, waciki, ligninę, gaziki, serwety z gazy).

Ponadto należy zapewnić sterylizację narzędzi i sprzętu wielokrotnego użycia, stosowanego przy zabiegach związanych z naruszeniem ciągłości tkanek, a także takich, które przypadkowo stwarzają takie zagrożenie (np. brzytwy, nożyczki) lub kontaktują się z nieuszkodzonymi błonami śluzowymi.

W przypadku narzędzi, które nie mogą być poddane procesowi sterylizacji dopuszcza się wysoki poziom dezynfekcji, w którym zostaną zabite wszystkie drobnoustroje (bakterie wegetatywne, prątki gruźlicy, grzyby, wirusy, spory).

Użytkownicy preparatów dezynfekcyjnych mają obowiązek zapoznania się z kartami charakterystyki tych preparatów. Informacje zawarte w przedmiotowych kartach pozwalają użytkownikom ocenić zagrożenie dla zdrowia lub środowiska i podjąć niezbędne działania zapobiegające powstawaniu zagrożenia.

 

 

6.         Czy sterylizacja narzędzi używanych w gabinetach kosmetycznych przeprowadzana w tzw. „sterylizatorach” kulkowych jest prawidłowa?

 

Sterylizacja jest procesem mającym na celu zabicie wszystkich form drobnoustrojów, w tym także spor (form przetrwalnikowych) bakterii.

Gwarancję sterylności narzędzi uzyskuje się przez zachowanie właściwego toku postępowania przed sterylizacją, prawidłowo przeprowadzony proces sterylizacji oraz właściwe postępowanie z materiałem po przeprowadzonym procesie.

Narzędzia poddawane procesowi sterylizacji powinny mieć odpowiednie opakowanie, które umożliwia prawidłową sterylizację i stanowi ochronę produktu sterylnego przed wtórnym skażeniem po zakończeniu procesu sterylizacji, a przed użyciem. Tylko sprzęt przeznaczony do natychmiastowego użycia po procesie sterylizacji, może nie być pakowany.

Sterylizator kulkowy używa do inaktywacji mikroorganizmów małych szklanych kulek (średnica 1.2-1.5mm) i wysokiej temperatury (217°C-240°C) w krótkim czasie ekspozycji (np. 45-60 sekund).  Zwrócić należy jednak uwagę, iż z uwagi na budowę takich sterylizatorów, nawet po jednorazowym otwarciu sterylizatora, pozostały w nim sprzęt traci cechy jałowości. Z tego też powodu stosowane w gabinetach kosmetycznych i fryzjerskich sterylizatory kulowe nie mogą być traktowane jako urządzenia zapewniające przeprowadzenie sterylizacji w pełni odpowiadającej celowi tego procesu.

 

 

7.         Czy sterylizacja poprzez promienie UV jest prawidłowa?

 

Na wstępie wskazać należy, iż „dezynfekcja” to proces redukcji ilości biologicznych czynników chorobotwórczych przez zastosowanie metod fizycznych i chemicznych proces zniszczenia zdolnych do namnażania się form biologicznych czynników chorobotwórczych (pozostają spory bakteryjne i lentiwirusy), a „sterylizacja” to proces zniszczenia wszystkich zdolnych do namnażania się form biologicznych czynników chorobotwórczych.

Wykorzystywanie promieniowania UV do dezynfekcji powietrza, wody, czy określonej powierzchni, z uwagi na jego skuteczność nie może być uznane za równoważne prawidłowo przeprowadzonemu procesowi sterylizacji.

Promieniowanie nadfioletowe o długości faliod 250 do 260 nm wykorzystywane wlampach bakteriobójczych służy do dezynfekcji powietrza. Do dezynfekcji powierzchni potrzebne jest duże natężeniepromieniowania UV, źródło promieniowania musibyćblisko powierzchni. Nadto promienie UVmogąbyćużytetylko dodezynfekcji powierzchnigładkich (stalowych, szklanych), natomiast w bardzo ograniczonym zakresie działają nadrobnoustrojeznajdujące się na powierzchniach porowatych.

Urządzenia emitujące promieniowanie UV mogą być wykorzystywane do przechowywania czystych narzędzi.

 

 

8.         Czy w zakładach świadczących usługi fryzjerskie i kosmetyczne sterylizacja narzędzi i sprzętu jest obowiązkowa?

 

Narzędzia i sprzęt stosowany przy zabiegach związanych z naruszeniem ciągłości tkanek, a także taki który stwarza takie zagrożenie powinien być sterylny. W przypadku narzędzi, które nie mogą być poddane procesowi sterylizacji dopuszcza się wysoki poziom dezynfekcji, w którym zostaną zabite wszystkie drobnoustroje (bakterie wegetatywne, prątki gruźlicy, grzyby, wirusy, spory).

Zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1866) osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych podejmujące czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, są obowiązane do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi. W myśl natomiast ust. 2 tegoż artykułu procedury, o których mowa w ust. 1, powinny regulować sposób postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposoby przeprowadzania dezynfekcji skóry i błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń. Na wniosek podmiotu obowiązanego do wdrożenia i stosowania procedur,  właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny opiniuje te procedury.

 

 

 

9.         Jakie są wymogi sanitarne dla prowadzenia mobilnych usług fryzjerskich i kosmetycznych?

 

Przy świadczeniu usług fryzjerskich i kosmetycznych należy zachować wymogi określone w Ustawie z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 947 ze zm.).

W chwili obecnej nie obowiązuje akt wykonawczy, który zastąpiłby rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 roku w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 31, poz. 273), które to do 1.1.2012 r. określało szczegółowe warunki podczas świadczenia usług fryzjerskich, kosmetycznych, a także świadczonych w zakładach tatuażu i odnowy biologicznej.

Obecnie trwają prace nad wydaniem nowego rozporządzenia w powyższej sprawie (z pracami nad tym rozporządzeniem można zapoznać się na stronie internetowej www.bip.mz.gov.pl).

Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, iż przy świadczeniu usług fryzjerskich i kosmetycznych należy bezwzględnie zapewnić utrzymanie należytego stanu higieniczno-sanitarnego narzędzi i sprzętu używanych podczas świadczeniu usług, w szczególności poprzez zapewnienie odpowiednich warunków do mycia, dezynfekcji oraz przechowywania czystych wydezynfekowanych narzędzi i sprzętu oraz przestrzegać wymogów sanitarno-higienicznych przez osoby świadczące usługi. Ponadto, osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych, podejmujące czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, są obowiązane do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi. Przedmiotowe procedury powinny regulować sposobów postępowania przy wykonywaniu czynności, w trakcie wykonywania których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, zasady stosowania sprzętu poddawanego sterylizacji oraz sposoby przeprowadzania dezynfekcji skóry  błon śluzowych oraz dekontaminacji pomieszczeń i urządzeń.

 

 

10.     Jakie badania lekarskie powinny być przeprowadzone dla pracowników zatrudnionych w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, odnowy biologicznej i tatuażu?

 

Zgodnie z Ustawą z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 roku poz. 1502) pracownik powinien mieć zaświadczenie lekarskie z orzeczeniem o zdolności do pracy na danym stanowisku pracy. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku pracy.

Odnosząc się do kwestii badań do celów sanitarno-epidemiologicznych u osób podejmujących lub wykonujących prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, to obowiązek ich wykonania wynika wprost z art. 6 obowiązującej ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Do czasu wydania rozporządzenia zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 10 ust. 2 tejże ustawy obowiązek posiadania aktualnych orzeczeń lekarskich wydawanych przez lekarzy medycyny pracy, poświadczających brak przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, powinien być realizowany w możliwym do spełnienia zakresie, zgodnie z zapisami rozdziału 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

 

 

 

III - Najczęściej zadawane pytania dotyczące podmiotów leczniczych.

 

1. Z jaką częstotliwością należy wykonywać wewnętrzną kontrolę skuteczności biologicznej procesu sterylizacji ?

2. Przy użyciu ilu wskaźników należy wykonywać wewnętrzną kontrolę skuteczności biologicznej i chemicznej procesu sterylizacji?

3. Czy można dzielić testy chemiczne na pół?

4. Czy w każdym pakiecie z narzędziami i sprzętem poddawanymi sterylizacji wymagane jest umieszczenie testu chemicznego?

5. Jak długo i w jakich warunkach powinny być przechowywane pakiety po sterylizacji?

6. Kiedy należy nanieść na opakowanie datę sterylizacji i czy wymagana jest na opakowaniu również data ważności pakietu?

7. Z jaką  częstotliwością i w jakim celu powinny być przeprowadzane przeglądy urządzeń klimatyzacyjnych w pomieszczeniach podmiotów wykonujących działalność leczniczą? 

8. Czy osoby dorosłe przygotowujące się do zabiegów operacyjnych mają obowiązek zaszczepienia się przeciwko WZW B i czy lekarze chirurdzy mają prawo żądać od pacjentów wykonania takiego szczepienia przed zabiegami operacyjnymi?

9. Jaki wpływ na realizację szczepień ochronnych u dzieci ma wystąpienie udokumentowanego rozpoznania i zgłoszenia NOP-u przez lekarza POZ do PSSE u dziecka w drugiej lub dalszej linii pokrewieństwa w rodzinie?

10. Kiedy należy wykonywać i w jaki sposób należy dokumentować badania do celów sanitarno-epidemiologicznych? Czy wystarczy, kiedy lekarz wpisze wyniki badań
do książeczki badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych?

11. Czy jeżeli ustawowo został przedłużony termin dostosowania obiektów do wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 739) do dnia 31 grudnia 2017 r., istnieje konieczność składania aneksów do programów dostosowawczych w tym zakresie.

 

 

Odpowiedzi:

1. Z jaką częstotliwością należy wykonywać wewnętrzną kontrolę skuteczności biologicznej procesu sterylizacji ?

Przynajmniej jeden raz w miesiącu w przypadku autoklawów parowych oraz podczas każdego procesu sterylizacji w przypadku sterylizatorów gazowych.

Ponadto po każdej naprawie lub po dłuższej przerwie w pracy urządzenia.

Kontrola wewnętrzna skuteczności biologicznej procesu sterylizacji wykonywana przy użyciu wskaźników biologicznych (np. testów Sporal A czy wskaźników fiolkowych) jest sprawdzianem sterylizacji i informuje o fakcie zabicia drobnoustrojów – spor wyselekcjonowanych szczepów bakterii wysoce opornych na dany czynnik sterylizujący. Umożliwia to wczesne wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w pracy autoklawu i niezwłoczne podjęcie działań naprawczych. Stanowi również gwarancję prawidłowego przebiegu procesu sterylizacji, a tym samym pewność zachowania reżimu sanitarnego i przestrzegania wymaganych standardów jakości podczas udzielania świadczeń zdrowotnych.

 

2. Przy użyciu ilu wskaźników należy wykonywać wewnętrzną kontrolę skuteczności biologicznej i chemicznej procesu sterylizacji ?

Zgodnie z ogólnymi wytycznymi sterylizacji wyrobów medycznych opracowanymi w roku 2011 przez ekspertów Stowarzyszenia Higieny Lecznictwa, Polskiego Stowarzyszenia Rozwoju Sterylizacji i Dezynfekcji Medycznej, Zakładu Zwalczania Skażeń Biologicznych NIZP - Państwowego Zakładu Higieny oraz Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Epidemiologicznych,

- liczba wskaźników zastosowanych podczas kontroli uzależniona jest od:

a) wielkości komory sterylizatora,

b) rodzaju kontroli (bieżąca cyklu, okresowa potwierdzająca skuteczność procesu, itd.),

c) miejsca lokalizacji wskaźnika (pakiet reprezentatywny, PCD, itp.).

Wynosi odpowiednio w przypadku sterylizatorów o pojemności poniżej jednej jednostki wsadu – co najmniej dwa wskaźniki w pakietach reprezentatywnych dla całego wsadu umieszczonych w miejscu o najtrudniejszym dostępie czynnika sterylizującego lub jeden
w tzw. PCD – symulacja wsadu.  

W przypadku sterylizatorów o pojemności jednej jednostki lub powyżej jednej jednostki wsadu – co najmniej trzy wskaźniki umieszczone w pakietach reprezentatywnych dla całego wsadu umieszczonych w miejscu o najtrudniejszym dostępie czynnika sterylizującego
lub jeden w tzw. PCD – symulacja wsadu.

 

3. Czy można dzielić testy chemiczne na pół?

Nie, jeżeli nie dopuszcza tego producent.

Natomiast, w przypadku, gdy producent dopuszcza dzielenie testu, testy chemiczne można dzielić na pół wyłącznie w miejscu perforacji naniesionej fabrycznie przez producenta. Podzielony w ten sposób test należy w całości umieścić w pakiecie.

 

4. Czy w każdym pakiecie z narzędziami i sprzętem poddawanymi sterylizacji wymagane jest umieszczenie testu chemicznego?

Tak, ponieważ to jedyny sposób na udokumentowanie powiązania materiału sterylnego
z pacjentem.

Procedura polegająca na umieszczeniu testu chemicznego w każdym pakiecie z narzędziami i sprzętem poddawanymi sterylizacji jest działaniem zapobiegającym zakażeniom i chorobom zakaźnym, do czego zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 z późn. zm.), obowiązani są kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych.

 

5. Jak długo i w jakich warunkach powinny być przechowywane pakiety po sterylizacji?

a) W przypadku wyrobów sterylnych sterylizowanych w zakładach z certyfikatem jakości świadczonych usług, okres przechowywania zgodnie z wyznaczonym terminem ważności określonym przez zakład (na etykiecie), pod warunkiem prawidłowego przechowywania produktu.

b) W przypadku wyrobów sterylnych lub poddawanych sterylizacji, wykorzystywanych w szpitalach, okres przechowywania zgodnie z terminem określonym w procedurach opracowanych przez Zespól Kontroli  Zakażeń Szpitalnych.

c) W przypadku wyrobów sterylnych lub poddawanych sterylizacji, wykorzystywanych w  zakładach lecznictwa otwartego:

- jeden miesiąc – przy przechowywaniu luzem w otwartym pomieszczeniu z zachowaniem szczelności rękawów,

- trzy miesiące – przy przechowywaniu w szafach lub pojemnikach z zachowaniem szczelności rękawów,

-  sześć miesięcy – w odniesieniu do instrumentów i materiałów wyjaławianych
w podwójnych rękawach, przechowywanych w szafach lub pojemnikach z  zachowaniem szczelności rękawów.

 

Należy wydzielić odrębne pomieszczenie lub miejsce w placówce do składowania narzędzi
i materiału po sterylizacji. 

Pakiety ze sterylnymi narzędziami (materiałami) należy przechowywać w zamkniętym pojemniku (lub szufladzie, szafie).

Nie należy składować pakietów na podłodze. Należy zachować odległość od poziomu podłogi, która pozwoli zapobiec możliwości ich mechanicznego uszkodzenia (przechowywać w odległości min. 30 cm od poziomu podłogi). Nie zaleca się układania pakietów warstwami (jedne na drugich), a ponadto konieczne jest zabezpieczenie ostrych części narzędzi w celu uniknięcia przebicia pakietu.

Należy dbać o czystość bieżącą w miejscu przechowywania sterylnych narzędzi i  materiału, tzn. należy zapobiegać możliwości zabrudzenia pakietów np. osiadającym kurzem
lub skażenia mikroorganizmami (zabiegi dezynfekcyjne).

Należy przestrzegać okresu zapewnienia jałowości określanego przez producentów opakowań (w zależności od ich rodzaju).

Należy w pierwszej kolejności  zużyć te pakiety z narzędziami (materiałem), które oznakowane są najstarszą datą (zgodnie z zasadą: "pierwsze weszło, pierwsze wyszło").

 

6. Kiedy należy nanieść na opakowanie datę sterylizacji i czy wymagana jest na opakowaniu również data ważności pakietu?

Datę sterylizacji (odręcznie lub datownikiem) należy nanieść na opakowaniu sterylizacyjnym po zakończonym procesie sterylizacji (na suchym pakiecie), w miejscu uniemożliwiającym spowodowanie mikrouszkodzeń pakietu, a tym samym wtórnego zanieczyszczenia jałowych narzędzi lub sprzętu tuszem.

Oznakowanie to powinno być umieszczone na każdym wysterylizowanym pakiecie, niezależnie od jego wielkości czy zawartości.

Natomiast data ważności pakietu umieszczona na opakowaniu pozwala na łatwe odczytanie przydatności do użycia. Jej brak nie powoduje jednak negatywnych konsekwencji dla danego podmiotu, bowiem ważność pakietu wynika z daty sterylizacji, którą należy nanieść
na opakowaniu sterylizacyjnym po zakończonym procesie sterylizacji. Niemniej zasadą jest,
iż centralne sterylizatornie, po zakończonym procesie sterylizacji umieszczają na opakowaniu etykietę, zawierającą zarówno datę sterylizacji, jak i datę ważności.

 

7. Z jaką częstotliwością i w jakim celu powinny być przeprowadzane przeglądy urządzeń klimatyzacyjnych w pomieszczeniach podmiotów wykonujących działalność leczniczą? 

Okresowo, zgodnie z zaleceniami producenta, jednak nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Dokonanie czynności przeglądu wymaga udokumentowania.

Powyższy obowiązek wynika z wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r., w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 739), którego § 39 ust. 1 i 2 stanowi, iż  „Instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji podlegają okresowemu przeglądowi, czyszczeniu lub dezynfekcji, lub wymianie elementów instalacji zgodnie z zaleceniami producenta, nie rzadziej niż co 12 miesięcy” oraz „dokonanie czynności, o których mowa w ust. 1, wymaga udokumentowania”.

Okresowe przeglądy klimatyzacji zapewniają prawidłowe działanie urządzeń, jak również  podnoszą komfort przebywania w pomieszczeniu.

Klimatyzatory zamontowane wewnątrz pomieszczeń posiadają wbudowane filtry powietrza, które zatrzymują na sobie większość pyłów, kurzu i cząstek mechanicznych, mogących zawierać również bakterie, wirusy i zarodniki grzybów. Filtry te ulegają także zabrudzeniu,

co powoduje znaczny spadek sprawności urządzenia.

 

8. Czy osoby dorosłe przygotowujące się do zabiegów operacyjnych mają obowiązek zaszczepienia się przeciwko WZW B i czy lekarze chirurdzy mają prawo żądać od pacjentów wykonania takiego szczepienia przed zabiegami operacyjnymi?

Nie. Nie ma takiego obowiązku. Niemniej chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych zaleca się wykonanie szczepienia przeciwko WZW B po uprzedniej konsultacji z lekarzem

Osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1086).

Zgodnie z §3 pkt 12 tegoż rozporządzenia obowiązkiem szczepień ochronnych przeciw  wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B ) objęte są:

a) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19 roku życia,

b) uczniowie uczelni medycznych lub innych uczelni, prowadzących kształcenie
na kierunkach medycznych, którzy nie byli szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,

c) studenci uczelni medycznych lub innych uczelni, prowadzących kształcenie
na kierunkach medycznych, którzy nie byli szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,

d) osoby szczególnie narażone na zakażenie w wyniku styczności z osobą zakażoną wirusem zapalenia wątroby typu B, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,

e) osoby zakażone wirusem zapalenia wątroby typu C,

f) osoby wykonujące zawód medyczny narażone na zakażenie, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Chorym przygotowywanym do zabiegów operacyjnych zaleca się wykonanie szczepienia przeciwko WZW B, jednakże szczepienie to może zostać wykonane wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Istnieje bowiem grupa osób,  których nie należy szczepić. Zaliczane są do tej grupy przede wszystkim osoby uprzednio zaszczepione podstawowo, pomimo stężenia przeciwciał anty HBs poniżej poziomu ochronnego (10 j.m./l).

 

9. Jaki wpływ na realizację szczepień ochronnych u dzieci ma wystąpienie udokumentowanego rozpoznania i zgłoszenia NOP-u przez lekarza POZ do PSSE u dziecka w drugiej lub dalszej linii pokrewieństwa w rodzinie?

Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego.

Decyzję o realizacji szczepień podejmuje lekarz specjalista, który ocenia ryzyko wystąpienia NOP-u u dziecka.

 

10. Kiedy należy wykonywać i w jaki sposób należy dokumentować badania do celów sanitarno-epidemiologicznych? Czy wystarczy, kiedy lekarz wpisze wyniki badań do książeczkibadań dla celów sanitarno-epidemiologicznych?

Obowiązkowe badania sanitarno-epidemiologiczne należy przeprowadzać w przypadkach określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2013 r. 947 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w art. 6 ust. 1 określa podmioty podlegające obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym.

Zgodnie z tym przepisem (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.) obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym, określonym na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 2, podlegają:

1)  podejrzani o zakażenie lub chorobę zakaźną;

2)  noworodki, niemowlęta i kobiety w ciąży, podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną mogącą się szerzyć z matki na płód lub dziecko;

3)  nosiciele, ozdrowieńcy oraz osoby, które były narażone na zakażenie przez styczność
z osobami zakażonymi, chorymi lub materiałem zakaźnym;

4)  uczniowie, studenci i doktoranci kształcący się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;

5)  osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

art. 6 ust. 2. Na obowiązkowe badania sanitarno-epidemiologiczne, określone na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 2, kieruje:

 1)  osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 - właściwy dla ich miejsca pobytu państwowy powiatowy inspektor sanitarny;

 2)  osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 4 - kierujący szkołą albo rektor uczelni lub osoba przez nich upoważniona;

 3)  osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 5 - pracodawca albo zlecający wykonanie prac.

Obowiązek wykonania badań do celów sanitarno-epidemiologicznych określają także przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wedle których osoba pracująca

w styczności z żywnością powinna uzyskać określone przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienie zakażenia na inne osoby (art.59 tej ustawy).

Dokumentem potwierdzającym zdolność pracownika do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby jest orzeczenie lekarskie, na podstawie którego pracodawca „dopuszcza” pracownika do wykonywania określonych obowiązków służbowych. Orzeczenie takie jest wypisywane przez lekarza i zawiera informację o braku przeciwwskazań, czasowym lub trwałym przeciwwskazaniu do wykonywania prac lub odbywania nauki.

Książeczka badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych jest wyłączną własnością pracownika. Wpis do książeczki badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych nie zastępuje orzeczenia lekarskiego. Nie jest on równoważny z wystawieniem przez lekarza orzeczenia lekarskiego i nie może go zastąpić. Dokument ten nie podlega kontroli przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i tym samym nie należy pozostawiać go u pracodawcy.

Orzeczenie lekarskie wystawiane jest w dwóch egzemplarzach, dla pracodawcy i dla pracownika. Obowiązkiem pracodawcy jest przechowywanie orzeczenia lekarskiego
i udostępnianie go organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

 

11. Czy jeżeli ustawowo został przedłużony termin dostosowania obiektów do wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 739) do dnia 31 grudnia 2017 r., istnieje konieczność składania aneksów do programów dostosowawczych w tym zakresie.

Nie. Ustawodawca, ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1887), dokonał tylko zmiany brzmienia przepisu art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. W obecnym brzmieniu tego przepisu „Podmiot wykonujący działalność leczniczą w dniu wejścia w życie ustawy, niespełniający wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1, dostosuje pomieszczenia i urządzenia do tych wymagań do dnia 31 grudnia 2017 r.” Ustęp 2 powyższego przepisu pozostał bez zmian, wobec czego nie jest wymagane składanie aneksów do programów dostosowawczych, przedstawionych organowi prowadzącemu rejestr w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r., zaopiniowanych w  drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2017  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie