Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, że elementem zdrowia człowieka są zdrowe zęby, co wiąże się z utrzymaniem właściwej higieny jamy ustnej, a to znaczy, iż niezwykle istotne jest upowszechnianie wśród dzieci w wieku przedszkolnym nawyku szczotkowania zębów.

Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie szczotkowania zębów przez dzieci w przedszkolach, właściwa higiena jamy ustnej dzieci w wieku przedszkolnym jest uzależniona od wyrobienia w nich odpowiednich nawyków, jak również zapewnienia odpowiednich warunków do ich realizacji.

W życiu każdego człowieka wyróżniamy dwa powiązane ze sobą okresy wyrzynania się zębów. Pierwszy z nich odnosi się do zębów mlecznych, natomiast drugi dotyczy uzębienia stałego. Wciąż pokutuje błędne przekonanie, że zębów mlecznych nie trzeba leczyć. Stan zębów mlecznych rzutuje na kondycję ich następców. Powinniśmy pamiętać, że dbając o zęby mleczne, dbamy pośrednio również o zęby stałe. Wszelkie stany zapalne toczące się w obrębie zębów mlecznych oraz ich tkanek mogą mieć nieodwracalne skutki, skutkujące uszkodzeniem zawiązków zębów stałych.

Jak dochodzi do próchnicy?

Do rozwoju choroby dochodzi wówczas, gdy do jamy ustnej dziecka dostarczane są cukry, które łatwo ulegają fermentacji i stanowią pożywkę dla bakterii chorobotwórczych. Powstają wówczas kwasy rozpuszczające szkliwo, co w konsekwencji prowadzi do powstawania ubytków. Pierwszym objawem próchnicy jest pojawienie się na szkliwie białych, matowych plam. Na tym etapie zmiany są jeszcze odwracalne. Podjęcie  odpowiednich działań umożliwia zahamowanie rozwoju choroby.

Badania epidemiologiczne prowadzone w Polsce w ramach Ogólnopolskiego Monitoringu Zdrowia Jamy Ustnej i Jego Uwarunkowań (MZiOS, Warszawa) wykazały, że ponad połowa populacji 3-letnich dzieci jest dotknięta chorobą próchnicową.

Metody przeciwdziałania próchnicy:

  • odpowiednia higiena jamy ustnej;
  • racjonalne żywienie;
  • regularne wizyty u stomatologa, podejmowanie leczenia w razie potrzeby;
  • propagowanie wiedzy o przyczynach i skutkach  próchnicy, jako konsekwencji braku higieny jamy ustnej (edukacja prozdrowotna).

W przedszkolach należy stwarzać odpowiednie warunki do realizacji celu, jakim jest utrzymywanie prawidłowej higieny jamy ustnej i przeciwdziałanie próchnicy. Do zorganizowania codziennego szczotkowania zębów przez dzieci w przedszkolu wymagane jest odpowiednie przygotowanie łazienek.

Warunki niezbędne do realizacji ww. celu:

  • maksymalnie 3 dzieci myjących zęby przy jednej umywalce;
  • oznakowanie szczoteczek pozwalające na łatwe rozpoznanie jej przez dziecko;
  • szczotkowanie zębów w miarę możliwości po każdym posiłku;
  • odpowiednie czyszczenie szczoteczek (wypłukanie i pionowe wysuszenie z główką szczoteczki u góry);
  • przechowywanie (opakowania jednostkowe umożliwiające przepływ powietrza lub kilka niestykających się ze sobą szczoteczek w jednym kubku).

Dbając o higienę jamy ustnej  warto pamiętać o przestrzeganiu pewnych zasad:

  • wybór odpowiedniej szczoteczki (wielkość i kształt dopasowany do wieku dziecka oraz odpowiednia twardość włosia). Należy pamiętać o wymienianiu szczoteczek co najmniej co 3 miesiące;
  • wybór pasty do zębów; stosowanie past z fluorem dostosowanych do wieku dzieci;
  • dobór techniki szczotkowania (uzależniony od wieku, zdolności manualnych, stanu zdrowia zębów, ale także ogólnego poziomu umysłowego dziecka).

Mając na uwadze wyniki badań epidemiologicznych przeprowadzonych w ramach realizowanego ze środków Ministra Zdrowia programu Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2013-2015 - ,,Stan zdrowia jamy ustnej oraz potrzeby profilaktyczno lecznicze dzieci w wieku 6 lat w Polsce", niezwykle istotna jest edukacja.

Głównymi problemami zdrowotnymi  jamy ustnej są:

  • wysoka częstość i nasilenie próchnicy wczesnej (choroby atakującej uzębienie dzieci do 3 roku życia). W Polsce ponad 50% dzieci w wieku 3 lat ma zęby z ubytkami próchnicowymi. Średnio u dziecka w tym wieku objęte próchnicą są 3 zęby;
  • niepodejmowanie badań kontrolnych uzębienia mlecznego oraz zapobiegania i leczenia zachowawczego próchnicy u dzieci w wieku przedszkolnym (dzieci z uzębieniem mlecznym). Z badań ankietowych wynika, że ponad 60% matek dzieci w wieku 3 lat nie było z dzieckiem u stomatologa. U dziecka w wieku 5 lat stwierdza się średnio 5 zębów z nieleczonymi ubytkami próchnicowymi, a odsetek dzieci w wieku 5 lat bez próchnicy nie przekracza 20%. Warto w tym miejscu wspomnieć, że cel zdrowia WHO na XXI wiek, proponowany do realizacji do 2020 roku zakłada, że we wszystkich krajach europejskich odsetek dzieci 6 letnich bez próchnicy sięgnie 80%.

Wzrost liczby przedszkoli zapewniających dzieciom odpowiednie warunki do utrzymania higieny jamy ustnej przyczynia się do wzrostu liczby dzieci dbających o swoje uzębienie mleczne. Stanowi to profilaktykę zmierzającą do obniżenia liczby dzieci z próchnicą zębów, a docelowo do jej całkowitego wykluczenia. Dzieciństwo bez próchnicy to ważny cel do zrealizowania zarówno dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak i dla rodziców naszych najmłodszych pociech.

 

Źródła:

  • Stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie szczotkowania zębów przez dzieci w przedszkolu. Warszawa 2013 r.;
  • Program Ministra Zdrowia: Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2013-2015;
  • Program Ministra Zdrowia: Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2016-2020;
  • http://zebymalegodziecka.pl/

 

Opracowała: Anna Kowalcze

 

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2018  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie