Oddział Higieny Pracy

Do zakresu działania Oddziału Higieny Pracy należy w szczególności:

  • bieżąca kontrola i nadzór nad utrzymywaniem należytego stanu higieniczno - sanitarnego w zakładach pracy objętych nadzorem;
  • nadzór i kontrola z zakresu wprowadzania do obrotu prekursorów narkotyków kategorii 2 i 3 z uwzględnieniem handlu pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi; ... 

Czytaj dalej ...

W środowisku pracy występują czynniki szkodliwe i uciążliwe, które mają wpływ na zdrowie i życie pracownika.

Czynnik szkodliwy, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do schorzenia dotyczy czynników fizycznych i chemicznych występujących w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka oraz czynnika chemicznego i pyłu.

Czynnik uciążliwy – wg PN-18004:2001- to czynnik, którego oddziaływanie na pracującego może spowodować złe samopoczucie lub nadmierne zmęczenie nie prowadząc do trwałego pogorszenia stanu zdrowia człowieka. Do czynnika uciążliwego zakwalifikowano m.in. niewłaściwe oświetlenie, wymuszoną pozycję ciała, mikroklimat umiarkowany.

Oświetleniejako czynnik uciążliwynie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka i może dlatego pracodawcy bardzo często organizując i projektując stanowiska pracy poświęcają zbyt mało uwagi temu zagadnieniu.

Należy pamiętać, iż zmysł wzroku odbiera najwięcej informacji z otaczającego go świata, bo aż 83%. Informacje dotyczą m. in. kształtu, koloru, odległości, wielkości, ruchu. Aby odbiór ten był prawidłowy niezbędne jest odpowiednie oświetlenie.

Oświetlenie dzieli się na naturalne i sztuczne. Niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Oświetlenie elektryczne traktujemy jako uzupełniające oświetlenie dzienne, gdy samo oświetlenie dzienne jest niewystarczające. Norma PN-EN 12464-1:2012 wymaga, aby oświetlenie było zaprojektowane dla danego zadania w sposób jak najbardziej efektywny energetycznie. Wynika stąd konieczność zastosowania odpowiedniego systemu oświetlenia, sprzętu, sterowania oraz wykorzystania dostępnego światła dziennego, którego ilość zmienia się w ciągu dnia, zależnie od warunków klimatycznych.

Bez względu na miejsce i rodzaj wykonywanej pracy, odpowiednie światło jest niezbędne dla komfortu i bezpieczeństwa pracy, a co za tym idzie wpływa na jej wydajność i jakość. Niewłaściwe natężenie oświetlenia na stanowiskach pracy nie tylko obciąża narząd wzroku, ale powoduje spadek koncentracji, pojawia się senność, a przy dłuższych okresach niskiej ekspozycji na światło mogą się również pojawić stany depresyjne.

Poziom natężenia oświetlenia i jego rozkład w polu zadania wzrokowego i jego otoczeniu mają duży wpływ na to, jak szybko, bezpiecznie i wygodnie człowiek dostrzeże i wykona zadanie wzrokowe. Określenie właściwego poziomu natężenia oświetlenia we wnętrzu lub na stanowisku pracy jest jednym z podstawowych problemów techniki świetlnej.

Obciążenie narządu wzroku wywołane niedostatecznym czy nieprawidłowym oświetleniem powoduje:

  • szybsze zmęczenie,
  • bóle głowy,
  • łzawienie i zaczerwienienie powiek i spojówek,
  • zmniejszenie ostrości widzenia,
  • pogorszenie samopoczucia, zwiększenie wypadkowości, obniżenie wydajności pracy.

Aby potwierdzić prawidłowe warunki pracy należy wykonać pomiar natężenia oświetlenia sztucznego na stanowiskach pracy. Dopiero wyniki tych pomiarów, stwierdzające niejednokrotnie niewystarczające natężenie oświetlenia stanowisk pracy uświadamiają pracodawcom istotę problemu.

Podsumowując, zapewnienie właściwego oświetlenia pomieszczeń i stanowisk pracy jest obowiązkiem każdego pracodawcy. Zgodnie z art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki, techniki (Dz. U. z 2018 r., poz.108 z późn. zm.). § 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) stanowiaby w pomieszczeniach pracy było zapewnione oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Przyjęcie wymagań dotyczących wymienionych wielkości wynika z uwzględnienia potrzeb związanych z wygodą widzenia, wydolnością wzrokową i z zapewnieniem bezpieczeństwa w środowisku pracy.

 

Opracowała: Beata Michalec

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, iż pracodawca zobowiązany jest przestrzegać zasad dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zmianami). Powyższe rozporządzenie w „§ 15. 1 nakłada na pracodawcę obowiązki zapewnienia w pomieszczeniach pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić (...) odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza (…) oraz chronić przed innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami)”.

Ponadto w tej sytuacji należy także wskazać na przepis § 51, § 147 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z § 51 powołanego jak wyżej rozporządzenia „Budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia.”. Zgodnie z § 147 ust.1powyższego rozporządzenia. „Wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm (…).”).

Rozporządzenia określają podstawowe obowiązki pracodawców w tym zakresie, m.in. minimalną temperaturę w miejscu pracy oraz określają wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników wykonujących pracę w pomieszczeniach pracy oraz pracujących na otwartej przestrzeni szczególnie w okresie zimowym, gdy są minusowe temperatury.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy. Cytowane rozporządzenie w § 30 określa wymóg zapewnienia odpowiedniej temperatury w zależności do rodzaju wykonywanej pracy:

  • Minimum dla pracowników fizycznych, pracujących w dużych halach produkcyjnych czy przy taśmie montażowej wynosi 14⁰C(287K). Wyjątkiem są miejsca, gdzie ze względów technologicznych potrzebna jest niższa temperatura, np. mroźnie, chłodnie.
  • Minimum dla zamkniętych pomieszczeń, gdzie wykonuje się lekką pracę (np. biura, sklepy lub hurtownie) temperatura w nich nie może być niższa niż 18⁰C(291).

Pracodawca jest również zobowiązany do zabezpieczenia wszystkich miejsc pracy przed napływem wilgoci i chłodnego powietrza z zewnątrz.

Organizacja stanowisk pracy zgodnie z § 45 pkt. 4 ust.1 w/wym. rozporządzenia nakłada na pracodawcę obowiązek usytuowania stanowisk pracy znajdujących się na zewnątrz pomieszczeń w taki sposób , aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi w tym opadami, niską (…) temperaturą.

Dla pracowników wykonujących swoje obowiązki na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach, zgodnie z § 44 pkt.1 Załącznika Nr 3 w/wym. rozporządzenia pracodawca musi zapewnić w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia do ogrzania się, schronienia się przed opadami atmosferycznymi oraz umożliwiające zmianę odzieży. W pomieszczeniach powinna być zapewniona temperatura co najmniej 16⁰C(289K) przy czym całkowita powierzchnia pomieszczenia nie może być mniejsza niż 8m2.

W sytuacji, gdy pracodawca nie jest w stanie zapewnić pomieszczeń do ogrzania się, powinien urządzić odpowiednie źródło ciepła w pobliżu miejsca pracy pracowników. Należy jednak pamiętać o zorganizowaniu źródeł ciepła zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej.

Dodatkowe uprawnienia w okresie niskich temperatur powietrza posiadają pracownicy, którzy są zatrudnieni w systemie ciągłym przy pracach wykonywanych na zewnątrz w otwartej przestrzeni zakładu, tj. w okresie tj. od 1 listopada do 31 marca, gdy temperatura spadnie poniżej 10⁰C, pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom posiłków regeneracyjnych oraz ciepłych napoi.

Rodzaj i temperatura posiłków powinna być dostosowana do rodzaju wykonywanej pracy i zawierać około 50-55 proc. węglowodanów, 30-35 proc. tłuszczów, 15 proc. białek oraz posiadać wartość kaloryczną około 1000 kcal. Gorące napoje powinny być natomiast zapewnione w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników zawsze, gdy temperatura powietrza spadnie poniżej 10⁰C. Przepisy te są szczegółowo zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów( Dz.U. z dnia 1996 r. nr 60 poz. 279) .

Należy również wskazać, iż do gorących dań ma również prawo osoba pracująca fizycznie w miejscu, w którym ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10⁰C (np. mroźnia, chłodnia), gdy wydatek energetyczny w czasie pracy w przypadku mężczyzn wynosi 1500 kalorii, a w przypadku kobiet 1000 kalorii.

Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę dodatkowy obowiązek dostarczania pracownikowi nieodpłatnych środków ochrony indywidualnej pracownika przed szkodliwymi czynnikami występującymi w miejscu pracy. Środki te powinny być dostosowane do warunków pracy. Zgodnie z art. 237(1) ust. 1 Kodeksu pracy pracodawca zobowiązany jest dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach w dwóch przypadkach:

  • jeżeli odzież własna pracowników może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub BHP.

Jesień, zima i niskie temperatury są jednym z przypadków, kiedy to pracownika należy zabezpieczyć w specjalną odzieżą ochronną (tzw. ciepłochłonną), która nie tylko będzie chroniła przez uszkodzeniami ciała ale również przed szkodliwym wpływem niskich temperatur, opadów i wiatrów. Rodzaje środków ochrony indywidualnej wskazuje załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnejz dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zmianami) w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z nim w przypadku prac na zewnątrz pomieszczeń, narażających na działanie niskich temperatur oraz złych warunków atmosferycznych pracodawca musi zapewnić: odzież ochronną, nakrycia głowy oraz środki ochrony kończyn górnych i dolnych.

 

Wyk. Z. Znamirowska

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje i ostrzega:

pracownicy zatrudnieni w sektorze gospodarki odpadami narażeni są na szkodliwe czynniki fizyczne, chemiczne oraz biologiczne. Narażenie na czynniki szkodliwe pojawia się na każdym etapie zagospodarowywania odpadów komunalnych, czyli podczas zbierania, transportu, sortowania oraz prac na składowisku odpadów.

Szkodliwe czynniki fizyczne to:

  • pył organiczny, w którego skład wchodzą cząstki pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, mogące działać alergizująco, toksycznie lub drażniąco na organizm ludzki. Pyły emitowane są w trakcie załadunku i rozładunku odpadów oraz podczas przemieszczania ich po składowisku przy pomocy ładowarek, spycharek, równiarek.
  • hałas i drgania mechaniczne, na które narażeni są kierowcy oraz operatorzy maszyn i urządzeń mechanicznych. Praca w ekspozycji na te czynniki może prowadzić do powstania ubytku słuchu oraz wystąpienia zespołu wibracyjnego.

Szkodliwe czynniki chemiczne mogą pojawić się na składowisku odpadów w trakcie procesu biodegradacji, gdzie dochodzi do emisji gazów, takich jak metan, dwutlenek węgla, tlenek węgla, tlenek azotu.

Szkodliwe czynniki biologiczne:

  • bakterie chorobotwórcze, takie jak Escherichia coli wywołujące krwotoczne zapalenie okrężnicy, Bacillus anthracis wywołujące postać skórną, płucną i jelitową wąglika, Salmonella Typhi  - pałeczki duru brzusznego oraz Shigella dysenteriae wywołujące czerwonkę bakteryjną,
  • wirusy zapalenia wątroby typu B i typu C oraz przenoszony przez gryzonie Hantavirus Seoul wywołujący gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym,
  • grzyby mogące doprowadzić do zachorowań na aspergillozę płuc, astmę, alergiczny nieżyt nosa, drożdżycę skóry, paznokci, jamy ustnej, zapalenie płuc i opon mózgowych.

Obowiązkiem pracodawcy jest przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego, polegającej na wyszczególnieniu i analizie wszystkich zagrożeń mogących wystąpić w środowisku pracy. Sporządzenie oceny ryzyka zawodowego pozwala na podjęcie działań eliminujących lub ograniczających narażenie pracowników na dane czynniki szkodliwe.

W celu minimalizowania narażenia zawodowego pracowników zatrudnionych w sektorze gospodarowania opadami należy przede wszystkim zapewnić środki ochrony indywidualnej (rękawice, maski przeciwpyłowe) oraz odzież roboczą.

Pracownikowi pracującemu w narażeniu na czynniki biologiczne, pracodawca ma obowiązek zapewnić możliwość skorzystania ze szczepień ochronnych.

Ponadto pracodawca jest obowiązany do przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy. Wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych pozwalają na ustalenie stopnia narażenia pracownika, a tym samym podjęcie odpowiednich działań korygujących, takich jak dobór środków ochrony indywidualnej o  odpowiednich parametrach czy rotacja pracowników na danym stanowisku.

Należy także zwrócić uwagę, iż przy pracach w narażeniu na czynniki szkodliwe obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikom odpowiednich warunków sanitarno – higienicznych, tj. szatni wyposażonej w szafy przeznaczone do indywidualnego użytku każdego pracownika, umywalni oraz oddzielnego pomieszczenia przeznaczonego do spożywania posiłków.

 

Opracowała: Jadwiga Depowska

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, iż pracodawca zobowiązany jest przestrzegać zasad dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zmianami). Powyższe rozporządzenie w „§ 15. 1 nakłada na pracodawcę obowiązki zapewnienia w pomieszczeniach pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić (...) odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza (…) oraz chronić przed innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami)”.

Ponadto w tej sytuacji należy także wskazać na przepis § 51, § 147 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z § 51 powołanego jak wyżej rozporządzenia „Budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia.”. Zgodnie z § 147 ust.1powyższego rozporządzenia. „Wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm (…).”).

Rozporządzenia określają podstawowe obowiązki pracodawców w tym zakresie, m.in. minimalną temperaturę w miejscu pracy oraz określają wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników wykonujących pracę w pomieszczeniach pracy oraz pracujących na otwartej przestrzeni szczególnie w okresie zimowym, gdy są minusowe temperatury.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy. Cytowane rozporządzenie w § 30 określa wymóg zapewnienia odpowiedniej temperatury w zależności do rodzaju wykonywanej pracy:

  • Minimum dla pracowników fizycznych, pracujących w dużych halach produkcyjnych czy przy taśmie montażowej wynosi 14⁰C(287K). Wyjątkiem są miejsca, gdzie ze względów technologicznych potrzebna jest niższa temperatura, np. mroźnie, chłodnie.
  • Minimum dla zamkniętych pomieszczeń, gdzie wykonuje się lekką pracę (np. biura, sklepy lub hurtownie) temperatura w nich nie może być niższa niż 18⁰C(291).

Pracodawca jest również zobowiązany do zabezpieczenia wszystkich miejsc pracy przed napływem wilgoci i chłodnego powietrza z zewnątrz.

Organizacja stanowisk pracy zgodnie z § 45 pkt. 4 ust.1 w/wym. rozporządzenia nakłada na pracodawcę obowiązek usytuowania stanowisk pracy znajdujących się na zewnątrz pomieszczeń w taki sposób , aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi w tym opadami, niską (…) temperaturą.

Dla pracowników wykonujących swoje obowiązki na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach, zgodnie z § 44 pkt.1 Załącznika Nr 3 w/wym. rozporządzenia pracodawca musi zapewnić w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia do ogrzania się, schronienia się przed opadami atmosferycznymi oraz umożliwiające zmianę odzieży. W pomieszczeniach powinna być zapewniona temperatura co najmniej 16⁰C(289K) przy czym całkowita powierzchnia pomieszczenia nie może być mniejsza niż 8m2.

W sytuacji, gdy pracodawca nie jest w stanie zapewnić pomieszczeń do ogrzania się, powinien urządzić odpowiednie źródło ciepła w pobliżu miejsca pracy pracowników. Należy jednak pamiętać o zorganizowaniu źródeł ciepła zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej.

Dodatkowe uprawnienia w okresie niskich temperatur powietrza posiadają pracownicy, którzy są zatrudnieni w systemie ciągłym przy pracach wykonywanych na zewnątrz w otwartej przestrzeni zakładu, tj. w okresie tj. od 1 listopada do 31 marca, gdy temperatura spadnie poniżej 10⁰C, pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom posiłków regeneracyjnych oraz ciepłych napoi.

Rodzaj i temperatura posiłków powinna być dostosowana do rodzaju wykonywanej pracy i zawierać około 50-55 proc. węglowodanów, 30-35 proc. tłuszczów, 15 proc. białek oraz posiadać wartość kaloryczną około 1000 kcal. Gorące napoje powinny być natomiast zapewnione w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników zawsze, gdy temperatura powietrza spadnie poniżej 10⁰C. Przepisy te są szczegółowo zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów( Dz.U. z dnia 1996 r. nr 60 poz. 279) .

Należy również wskazać, iż do gorących dań ma również prawo osoba pracująca fizycznie w miejscu, w którym ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10⁰C (np. mroźnia, chłodnia), gdy wydatek energetyczny w czasie pracy w przypadku mężczyzn wynosi 1500 kalorii, a w przypadku kobiet 1000 kalorii.

Przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę dodatkowy obowiązek dostarczania pracownikowi nieodpłatnych środków ochrony indywidualnej pracownika przed szkodliwymi czynnikami występującymi w miejscu pracy. Środki te powinny być dostosowane do warunków pracy. Zgodnie z art. 237(1) ust. 1 Kodeksu pracy pracodawca zobowiązany jest dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach w dwóch przypadkach:

  • jeżeli odzież własna pracowników może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub BHP.

Jesień, zima i niskie temperatury są jednym z przypadków, kiedy to pracownika należy zabezpieczyć w specjalną odzieżą ochronną (tzw. ciepłochłonną), która nie tylko będzie chroniła przez uszkodzeniami ciała ale również przed szkodliwym wpływem niskich temperatur, opadów i wiatrów. Rodzaje środków ochrony indywidualnej wskazuje załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnejz dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zmianami) w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z nim w przypadku prac na zewnątrz pomieszczeń, narażających na działanie niskich temperatur oraz złych warunków atmosferycznych pracodawca musi zapewnić: odzież ochronną, nakrycia głowy oraz środki ochrony kończyn górnych i dolnych.

 

Wyk. Z. Znamirowska

Każdy pracodawca wykorzystujący narzędzia i maszyny powodujące wibracje ma obowiązek zlecić przeprowadzenie pomiarów natężenia drgań mechanicznych w środowisku pracy, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 33, poz. 166). W/w pomiary wykonuje laboratorium, które uzyskało akredytację w tym zakresie.

Drgania mechaniczne występujące w środowisku pracy podzielono na dwa rodzaje:

  • drgania o ogólnym działaniu, przekazywane do organizmu człowieka przez jego nogi, miednicę, plecy lub boki (drgania ogólne), których źródłami mogą być m.in.: platformy drgające, siedziska i podłogi środków transportu (samochodów, ciągników, autobusów itp.), siedziska i podłogi maszyn budowlanych (np. do robót ziemnych, fundamentowania, zagęszczania gruntów);
  • drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne (drgania miejscowe), których źródłami mogą być m.in.: ręczne narzędzia uderzeniowe o napędzie pneumatycznym, hydraulicznym lub elektrycznym, ręczne narzędzia obrotowe o napędzie elektrycznym lub spalinowym, dźwignie sterujące maszyn i pojazdów obsługiwane rękami.

 

W wyniku działania drgań na organizm człowieka, może dojść do zaburzeń w układach:

  • krążenia (np. zespół „białych palców” z uwagi na uszkodzenie drobnych naczyń krwionośnych),
  • nerwowym (złe samopoczucie, bezsenność, zaburzenia czucia, ograniczenie zdolności manualnych, bóle rąk i nóg),
  • kostno-stawowym (zmiany zwyrodnieniowe stawów nadgarstkowych, łokciowych i kręgosłupa, torbiele kostne),
  • układzie pokarmowym,
  • zaburzeń ogólnych, w tym wzroku, mowy, osłabienia, zawrotów głowy.

 

Pomiary natężenia wibracji dają możliwość ocenienia ich szkodliwości, a w następstwie tego, możliwość podjęcia odpowiednich środków zapobiegawczych. Obowiązkiem pracodawcy jest podejmowanie działań, zwłaszcza technicznych i organizacyjnych, likwidujących lub co  najmniej ograniczających powodowane przez te czynniki zagrożenia zawodowe. Do metod technicznych można zaliczyć: minimalizowanie drgań u źródła ich powstawania (eliminacja luzów, właściwy montaż maszyny i mocowanie jej do podłoża), minimalizowanie drgań na drodze ich propagacji (właściwe fundamentowanie maszyn, stosowanie mat, podkładek, wibroizolatorów, a także - w odniesieniu do drgań miejscowych – przez stosowanie środków ochrony indywidualnej w postaci rękawic antywibracyjnych), automatyzacja procesów technologicznych i zdalne sterowanie źródłami drgań, wprowadzanie dodatkowych układów (biernych lub aktywnych) redukcji drgań. Metody organizacyjno-administracyjne to przede wszystkim: skracanie czasu narażenia na drgania w ciągu zmiany roboczej, stosowanie przerw, przesuwanie do pracy na innych stanowiskach osób szczególnie wrażliwych na działanie drgań, szkolenie pracowników w celu uświadomienia ich o występujących zagrożeniach oraz w zakresie bezpiecznej obsługi maszyn i narzędzi.

Należy zaznaczyć, że stosowanie rękawic antywibracyjnych nie tylko ogranicza drgania transmitowane z narzędzi do rąk operatora, ale też zabezpiecza ręce przed niską temperaturą i wilgocią, które to czynniki potęgują skutki oddziaływania drgań, przyspieszając rozwój zespołu wibracyjnego.

 

Tut. Inspektor Sanitarny przypomina również, iż pracodawca u którego w procesie pracy występuje czynnik fizyczny, w postaci: drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka ma obowiązek przeprowadzić pierwsze pomiary natężenia tych czynników, nie później niż w terminie 30 dni od daty rozpoczęcia działalności, a następne pomiary kontrolne przeprowadzać:

  • co najmniej raz w roku, jeśli pomiar wykazał stężenie czynnika szkodliwego powyżej 0,5 wartości NDN,
  • co najmniej raz na dwa lata, jeśli pomiar wykazał stężenie od 0,2 do 0,5 wartości NDN.

Jeśli wyniki dwóch kolejnych pomiarów stężenia czynników szkodliwych nie przekraczają wartości 0,2 NDN i nie wprowadzano zmian w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy – to dalsze pomiary nie są wymagane.

 

Opracowała: Lidia Socha

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2018  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie