Nadzór Sanitarny

Oddział Higieny Pracy

Do zakresu działania Oddziału Higieny Pracy należy w szczególności:

  • bieżąca kontrola i nadzór nad utrzymywaniem należytego stanu higieniczno - sanitarnego w zakładach pracy objętych nadzorem;
  • nadzór i kontrola z zakresu wprowadzania do obrotu prekursorów narkotyków kategorii 2 i 3 z uwzględnieniem handlu pomiędzy Wspólnotą a państwami trzecimi; ... 

Czytaj dalej ...

Narażenie zawodowe oraz sposoby jego ograniczenia w sektorze gospodarki odpadami

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje i ostrzega:

pracownicy zatrudnieni w sektorze gospodarki odpadami narażeni są na szkodliwe czynniki fizyczne, chemiczne oraz biologiczne. Narażenie na czynniki szkodliwe pojawia się na każdym etapie zagospodarowywania odpadów komunalnych, czyli podczas zbierania, transportu, sortowania oraz prac na składowisku odpadów.

Szkodliwe czynniki fizyczne to:

  • pył organiczny, w którego skład wchodzą cząstki pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, mogące działać alergizująco, toksycznie lub drażniąco na organizm ludzki. Pyły emitowane są w trakcie załadunku i rozładunku odpadów oraz podczas przemieszczania ich po składowisku przy pomocy ładowarek, spycharek, równiarek.
  • hałas i drgania mechaniczne, na które narażeni są kierowcy oraz operatorzy maszyn i urządzeń mechanicznych. Praca w ekspozycji na te czynniki może prowadzić do powstania ubytku słuchu oraz wystąpienia zespołu wibracyjnego.

Szkodliwe czynniki chemiczne mogą pojawić się na składowisku odpadów w trakcie procesu biodegradacji, gdzie dochodzi do emisji gazów, takich jak metan, dwutlenek węgla, tlenek węgla, tlenek azotu.

Szkodliwe czynniki biologiczne:

  • bakterie chorobotwórcze, takie jak Escherichia coli wywołujące krwotoczne zapalenie okrężnicy, Bacillus anthracis wywołujące postać skórną, płucną i jelitową wąglika, Salmonella Typhi  - pałeczki duru brzusznego oraz Shigella dysenteriae wywołujące czerwonkę bakteryjną,
  • wirusy zapalenia wątroby typu B i typu C oraz przenoszony przez gryzonie Hantavirus Seoul wywołujący gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym,
  • grzyby mogące doprowadzić do zachorowań na aspergillozę płuc, astmę, alergiczny nieżyt nosa, drożdżycę skóry, paznokci, jamy ustnej, zapalenie płuc i opon mózgowych.

Obowiązkiem pracodawcy jest przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego, polegającej na wyszczególnieniu i analizie wszystkich zagrożeń mogących wystąpić w środowisku pracy. Sporządzenie oceny ryzyka zawodowego pozwala na podjęcie działań eliminujących lub ograniczających narażenie pracowników na dane czynniki szkodliwe.

W celu minimalizowania narażenia zawodowego pracowników zatrudnionych w sektorze gospodarowania opadami należy przede wszystkim zapewnić środki ochrony indywidualnej (rękawice, maski przeciwpyłowe) oraz odzież roboczą.

Pracownikowi pracującemu w narażeniu na czynniki biologiczne, pracodawca ma obowiązek zapewnić możliwość skorzystania ze szczepień ochronnych.

Ponadto pracodawca jest obowiązany do przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych występujących na stanowiskach pracy. Wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych pozwalają na ustalenie stopnia narażenia pracownika, a tym samym podjęcie odpowiednich działań korygujących, takich jak dobór środków ochrony indywidualnej o  odpowiednich parametrach czy rotacja pracowników na danym stanowisku.

Należy także zwrócić uwagę, iż przy pracach w narażeniu na czynniki szkodliwe obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikom odpowiednich warunków sanitarno – higienicznych, tj. szatni wyposażonej w szafy przeznaczone do indywidualnego użytku każdego pracownika, umywalni oraz oddzielnego pomieszczenia przeznaczonego do spożywania posiłków.

 

Opracowała: Jadwiga Depowska

Drgania mechaniczne w środowisku pracy

Każdy pracodawca wykorzystujący narzędzia i maszyny powodujące wibracje ma obowiązek zlecić przeprowadzenie pomiarów natężenia drgań mechanicznych w środowisku pracy, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ( Dz. U. Nr 33, poz. 166). W/w pomiary wykonuje laboratorium, które uzyskało akredytację w tym zakresie.

Drgania mechaniczne występujące w środowisku pracy podzielono na dwa rodzaje:

  • drgania o ogólnym działaniu, przekazywane do organizmu człowieka przez jego nogi, miednicę, plecy lub boki (drgania ogólne), których źródłami mogą być m.in.: platformy drgające, siedziska i podłogi środków transportu (samochodów, ciągników, autobusów itp.), siedziska i podłogi maszyn budowlanych (np. do robót ziemnych, fundamentowania, zagęszczania gruntów);
  • drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne (drgania miejscowe), których źródłami mogą być m.in.: ręczne narzędzia uderzeniowe o napędzie pneumatycznym, hydraulicznym lub elektrycznym, ręczne narzędzia obrotowe o napędzie elektrycznym lub spalinowym, dźwignie sterujące maszyn i pojazdów obsługiwane rękami.

 

W wyniku działania drgań na organizm człowieka, może dojść do zaburzeń w układach:

  • krążenia (np. zespół „białych palców” z uwagi na uszkodzenie drobnych naczyń krwionośnych),
  • nerwowym (złe samopoczucie, bezsenność, zaburzenia czucia, ograniczenie zdolności manualnych, bóle rąk i nóg),
  • kostno-stawowym (zmiany zwyrodnieniowe stawów nadgarstkowych, łokciowych i kręgosłupa, torbiele kostne),
  • układzie pokarmowym,
  • zaburzeń ogólnych, w tym wzroku, mowy, osłabienia, zawrotów głowy.

 

Pomiary natężenia wibracji dają możliwość ocenienia ich szkodliwości, a w następstwie tego, możliwość podjęcia odpowiednich środków zapobiegawczych. Obowiązkiem pracodawcy jest podejmowanie działań, zwłaszcza technicznych i organizacyjnych, likwidujących lub co  najmniej ograniczających powodowane przez te czynniki zagrożenia zawodowe. Do metod technicznych można zaliczyć: minimalizowanie drgań u źródła ich powstawania (eliminacja luzów, właściwy montaż maszyny i mocowanie jej do podłoża), minimalizowanie drgań na drodze ich propagacji (właściwe fundamentowanie maszyn, stosowanie mat, podkładek, wibroizolatorów, a także - w odniesieniu do drgań miejscowych – przez stosowanie środków ochrony indywidualnej w postaci rękawic antywibracyjnych), automatyzacja procesów technologicznych i zdalne sterowanie źródłami drgań, wprowadzanie dodatkowych układów (biernych lub aktywnych) redukcji drgań. Metody organizacyjno-administracyjne to przede wszystkim: skracanie czasu narażenia na drgania w ciągu zmiany roboczej, stosowanie przerw, przesuwanie do pracy na innych stanowiskach osób szczególnie wrażliwych na działanie drgań, szkolenie pracowników w celu uświadomienia ich o występujących zagrożeniach oraz w zakresie bezpiecznej obsługi maszyn i narzędzi.

Należy zaznaczyć, że stosowanie rękawic antywibracyjnych nie tylko ogranicza drgania transmitowane z narzędzi do rąk operatora, ale też zabezpiecza ręce przed niską temperaturą i wilgocią, które to czynniki potęgują skutki oddziaływania drgań, przyspieszając rozwój zespołu wibracyjnego.

 

Tut. Inspektor Sanitarny przypomina również, iż pracodawca u którego w procesie pracy występuje czynnik fizyczny, w postaci: drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka ma obowiązek przeprowadzić pierwsze pomiary natężenia tych czynników, nie później niż w terminie 30 dni od daty rozpoczęcia działalności, a następne pomiary kontrolne przeprowadzać:

  • co najmniej raz w roku, jeśli pomiar wykazał stężenie czynnika szkodliwego powyżej 0,5 wartości NDN,
  • co najmniej raz na dwa lata, jeśli pomiar wykazał stężenie od 0,2 do 0,5 wartości NDN.

Jeśli wyniki dwóch kolejnych pomiarów stężenia czynników szkodliwych nie przekraczają wartości 0,2 NDN i nie wprowadzano zmian w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy – to dalsze pomiary nie są wymagane.

 

Opracowała: Lidia Socha

E-papierosy – szkodliwe czy nie?

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, iż w dniu 8 września 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. 2016 poz. 1331).

 

Zgodnie z nowelizacją ustawy zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych i palenia papierosówelektronicznych:

  • na terenie zakładów leczniczych podmiotów leczniczych i w pomieszczeniach innych obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne;
  • na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej;
  • na terenie uczelni;
  • w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż wymienione w pkt 1 i 2;
  • w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego;
  • w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych;
  • w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych;
  • na przystankach komunikacji publicznej;
  • w pomieszczeniach obiektów sportowych;
  • w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci;
  • w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.

Kto pali wyroby tytoniowe, nowatorskie wyroby tytoniowe lub papierosy elektroniczne wbrew postanowieniom ustawy podlega karze grzywny do 500 zł.

Dopuszcza się używanie wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, lub papierosów elektronicznych w palarniach - wyodrębnionych konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczeniach, odpowiednio oznaczonych, służących wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, lub papierosów elektronicznych, zaopatrzonych w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy, para z papierosów elektronicznych lub substancje uwalniane za pomocą nowatorskiego wyrobu tytoniowego nie przenikały do innych pomieszczeń.

E-papierosów nie będzie już można kupić za pośrednictwem internetu, a zaopatrując się w urządzenia lub liquidy trzeba będzie wylegitymować się dowodem osobistym. Ustawa wprowadziła również zakaz reklamy wyrobów tytoniowych, papierosów elektronicznych, pojemników zapasowych lub rekwizytówtytoniowych i promocji takich wyrobów.

Papierosy elektroniczne zaczęły zdobywać popularność, gdy wprowadzono zakaz palenia tytoniu w miejscach publicznych.

E-papieros (elektroniczny inhalator nikotyny) to zasilane bateriąurządzenie inhalacyjne, które daje użytkownikowi podobne wrażenia jak przy paleniutradycyjnych papierosów. Obecna generacja e-papierosów najczęściej przypomina z wyglądu gruby długopis. Urządzenie powoduje zamianę roztworu inhalacyjnego na wdychany przez użytkownika aerozol (zamiast dymuwdychanego przy paleniu papierosów). Roztwór inhalacyjny                       (tzw. e-liquid) składa się zazwyczaj z glikolu propylenowego, gliceryny, aromatów oraz nikotynyw różnym stężeniu.

Nikotyna to bezbarwny, bezwonny i oleisty związek chemiczny w postaci cieczy. Naturalnie występuje w liściachi korzeniach tytoniu szlachetnego. Bez wątpliwości nikotyna ma negatywny wpływ na ludzki organizm - jest to toksyna, która uzależnia. Narażenie zawodowe na nikotynę możliwe jest przy produkcji i suszeniu tytoniu. Do śmiertelnego zatrucia zawodowego nikotyną dochodzi bardzo rzadko. Najwyższe dopuszczalne stężenie nikotyny w środowisku pracy wynosi 0,5 mg/m3. Objawami ostrego zatrucia małymi dawkami nikotyny są: pobudzenie oddechu, nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, biegunka, częstoskurcz, wzrost ciśnienia krwi oraz pocenie i ślinienie się. Po dużych dawkach nikotyny stwierdzono ponadto pieczenie w jamie ustnej, gardle i żołądku. Później następowało wyczerpanie, drgawki, osłabienie czynności oddechowej, zaburzenie rytmu serca oraz zaburzenia koordynacji ruchowej i śpiączka. Śmierć może wtedy nastąpić w czasie od 5 min do 4 h. Zatrucia przewlekłe nikotyną prowadzą do zaburzeń układu krążenia.

Nikotynę może zawierać jedynie płyn stosowany w e-papierosach, ale nie musi. Dostępne w sprzedaży płyny do e-papierosów zawierają nikotynę w ilościach od 0 mg/ml (płyny beznikotynowe) do 24 mg/ml (2,4%).

Używając e-papierosa nie można przedawkować nikotyny, gdyż jest to praktycznie niemożliwe. Przeciętna dawka śmiertelna nikotyny, przyjęta jednorazowo, to ok. 60 mg dla dorosłej osoby niepalącej i zdecydowanie wyższa dla uodpornionego na nią palacza. Typowy użytkownik e-papierosów zużywa dziennie średnio 1-2 mililitrów płynu. Zakładając, że jest to płyn o zawartości nikotyny 24 mg/ml - najwyższej, jaka jest oferowana przez większość polskich dostawców, przyjmuje on maksymalnie 48 mg tej substancji w ciągu całej doby.

Oprócz nikotyny, e-liquidy zawierają glikol propylenowy oraz glicerynę, które zgodnie z aktualnie obowiązującymi regulacjami dotyczącymi chemikaliów nie są uznawane za substancje stwarzające zagrożenie. Kontakt z produktami zawierającymi glikol propylenowy oraz glicerynę mamy praktycznie każdego dnia. Substancje te są składnikami kosmetyków. Glikol propylenowy zawarty jest w pastach i płynach do zębów, syropach przeciwkaszlowych, kroplach do oczu, a także jest powszechnie stosowany jako dodatek do żywności. Gliceryna stanowi ważny surowiec do syntezywielu różnorodnych związków chemicznych, m.in. niektórych gatunków mydeł. Gliceryna przyciąga wodę z otoczenia i zatrzymuje wilgoć w warstwie rogowej naskórka - dzięki temu w widoczny sposób nawilża skórę. Używa się jej również do produkcji materiałów wybuchowychoraz w garbarstwie(wysusza skórę dzięki silnym właściwościom higroskopijnym). Glicerynę stosuje się w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym.

Glikol propylenowy oraz gliceryna są zatem substancjami, które organizm ludzki od dawna bardzo dobrze zna i toleruje. W przypadku e-papierosów składniki te podgrzewane są do temperatury 200oC, i następne są inhalowane, a zatem interesujące dla użytkownika są skutki długotrwałej ekspozycji na pary tej substancji.

Aktualnie brak jest wiedzy, jak działają na organizm człowieka ww. substancje pomocnicze   w przypadku podgrzania ich do temperatury ok. 200°C i przy zwiększonym dopływie powietrza, co przyspiesza proces ich utleniania. Istnieją dowody wskazujące, iż w przypadku podgrzania gliceryny pojawiają się ślady formaldehydu i akroleiny acetaldehydu - związków kancerogennych. Jednakże ich stężenia - są minimalne, dziesięciokrotnie mniejsze niż progowe stężenie formaldehydu w powietrzu, przy którym ponad 50 proc. osób odczuwa podrażnienie błon śluzowych.

Para wydychana podczas używania elektronicznych papierosów może zawierać nikotynę, ale w ilościach śladowych. Ocenia się, że mogą one stanowić do 2% nikotyny wdychanej przez e-palacza, a więc mikrogramy. Nadto nikotyna, będąca  składnikiem wydychanej pary  bardzo szybko się utlenia, szczególnie na wolnym powietrzu i w obecności światła. Nikotyna w organizmie człowieka ulega dość szybko rozkładowi, więc nie następuje efekt kumulacji. Co najważniejsze, w przeciwieństwie do dymu ze zwykłych papierosów, czysta nikotyna nie ma właściwości rakotwórczych. Dym ze zwykłych papierosów nie tylko zawiera nikotynę, ale również ok. 4 tys. innych substancji chemicznych, z których wiele zostało uznanych za rakotwórcze, a ponad 100 jako toksyczne. To właśnie te związki są przyczyną śmierci tysięcy biernych palaczy rocznie.

W Polsce badania nad e-papierosami prowadzone są w Zakładzie Chemii Ogólnej i Nieorganicznej Wydziału Farmaceutycznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Badany jest zarówno skład e-liquidów, zawierających nikotynę, jak i skład aerozolu, który trafia do płuc palacza. Dotychczasowe wyniki przeprowadzonych prac pozwalają stwierdzić, iż większości toksycznych i rakotwórczych związków chemicznych znajdujących się w dymie papierosowym nie ma w parach e-papierosa. Pozostałe związki rakotwórcze występują w śladowych ilościach, np. nitrozoamin jest ok. 600 razy mniej niż w dymie papierosowym. Wyniki badań wykazały, że e-papierosy nie wpływają na zmianę morfologii krwi, ciśnienia tętniczego oraz pulsu. Można zatem wnioskować, iż u użytkowników elektronicznych papierosów ryzyko chorób nowotworowych, a także układu oddechowego i krążenia jest mniejsze. Z uwagi na brak długofalowych badań klinicznych obecnie nie wiadomo na ile mniejsze jest to ryzyko.

Z całą pewnością e-papierosy są szkodliwe, ponieważ zawierają nikotynę. Poza tym nawet niewielkie dawki substancji rakotwórczych, w szczególności podawanych przewlekle przez lata, mogą uruchomić mutacje genetyczną komórki, czyli zainicjować proces nowotworowy.
 

 

Wyk. A. Żelazny

Bezpieczeństwo i higiena pracy przy przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, informuje: leki cytostatyczne, cytostatyki, leki cytotoksyczne, leki przeciwnowotworowe to grupa substancji naturalnych i syntetycznych używanych w chemioterapii nowotworów, działająca toksycznie na komórki nowotworowe charakteryzujące się szybkimi podziałami. Leki te uszkadzają jednak także inne szybko dzielące się, zdrowe komórki (szpik kostny, błony śluzowe, komórki włosów), stąd często występują działania niepożądane takie jak: anemia, nudności i wymioty oraz łysienie.

Ze względu na charakter przygotowywania i podawania cytostatyków grupą zawodową narażoną na kontakt z nimi są pracownicy służby zdrowia, którzy na co dzień mają z nimi styczność. Zawodowe narażenie na leki cytostatyczne może być skutkiem:

  • kontaktu z tabletką, pyłem tabletek,
  • rozlaniem/rozpryśnięciem leków w formie płynnej,
  • skaleczeniem się skażonym narzędziem,
  • wytworzeniem aerozolu podczas takich czynności jak: odpowietrzanie strzykawki, wyjmowanie mandrynu z wenflonu podczas zakładania drogi dożylnej, wyjmowanie aparatu do wlewów infuzyjnych po zakończonym podaniu cytostatyku, a także rozbicie ampułki z lekiem.

Pracownicy długotrwale zatrudnieni w kontakcie z lekami cytostatycznymi (podczas ich rozpuszczania, podawania, czy nawet pielęgnowania pacjentów poddawanych terapii cytostatykami) mogą być narażeni na poważne zagrożenie zdrowotne, przyczyniające się do rozwoju chorób zarówno nowotworowych, jak i nienowotworowych. To niewątpliwie właśnie z tego powodu personel zatrudniony w kontakcie z cytostatykami nie powinien wykonywać czynności, podczas których byłby narażony na dodatkowy kontakt z czynnikiem rakotwórczym jakim jest promieniowanie jonizujące podczas prześwietleń RTG, podawaniu izotopów itp. Niedozwolone jest również zatrudnianie kobiet w ciąży, jak i karmiących piersią, przy wszystkich pracach związanych z lekami cytostatycznymi, a więc nie tylko przy ich  rozpuszczaniu i podawaniu, ale również sprzątaniu, praniu itp.

 

Podstawą prawną regulującą postępowanie przy stosowaniu leków cytostatycznych jest rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 czerwca 1996 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu leków cytostatycznych w zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1996 r., Nr 80 poz. 376) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2000 r. zmieniające rozporządzenie z 1996 r. (Dz. U. z 2000 r., poz. 897). Przepisy te, nakładają na pracodawców zakładów opieki zdrowotnej szereg obowiązków w zakresie organizacji pracy z cytostatykami, jak również wprowadzają zasady postępowania przy ich przygotowywaniu, podawaniu i przechowywaniu.

Jak wynika z rozporządzenia wyposażenie i usytuowanie pomieszczeń, w których przechowuje się leki cytostatyczne lub odbywa się ich przygotowanie i podawanie, jak również wykorzystywane urządzenia i sprzęt medyczny, muszą spełniać określone rygorystyczne wymogi techniczne i sanitarnohigieniczne. W celu jak najlepszego zabezpieczenia pracownika należy stosować środki ochrony indywidualnej, tj.: rękawiczki, fartuchy, okulary, czepki i maski, a odzież ochronna pracowników ma być jednorazowego użytku. Należy pamiętać aby przed rozpoczęciem pracy przy leku obowiązkowo zapoznać się z informacją producenta danego specyfiku medycznego aby jak najlepiej zabezpieczyć się przed jego negatywnym wpływem na organizm. Ważna jest również codzienna zmiana pościeli i bielizny chorych leczonych cytostatykami w celu ograniczenia ich emisji do środowiska. Również pracownicy mający pośredni kontakt z cytostatykami jak personel zajmujący się pracami porządkowymi, praniem bielizny i pościeli chorych oraz opróżnianiem pojemników ze skażonymi odpadami muszą stosować się do wymogów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z materiałem niebezpiecznym.

Ponadto ustawodawca opracował szczegółowe zasady postępowania przy przygotowywaniu i podawaniu leków cytostatycznych w formie instrukcji, które to mają być umieszczone w miejscach pracy z cytostatykami.

Czynnikami zwiększającymi narażenie na leki cytostatyczne są:

  • brak współpracy z pacjentem,
  • droga podania leku,
  • złe warunki w miejscu pracy, np.: duży tłok w pomieszczeniu,
  • brak prawidłowej edukacji pracowników, nieprawidłowa technika lub brak odpowiedniego sprzętu.

Podstawowym działaniem ograniczającym narażenie na negatywne oddziaływanie leków cytostatycznych na zatrudnionych pracowników jest wprowadzenie i przestrzeganie reżimu higienicznego w oddziałach stosujących leki przeciwnowotworowe.

 

Opracowała: Anna Soczyńska

Bezpieczeństwo i higiena pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych.

Przedsiębiorca branży przetwórstwa tworzyw sztucznych ma obecnie na gruncie prawa polskiego bardzo jasno określone zasady w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przyczyniło się do tego wydanie rozporządzenia ministra gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 81 poz. 735), które szczegółowo i wyczerpująco reguluje obowiązki pracodawcy, w którego przedsiębiorstwie przetwarzane są tworzywa sztuczne. Dodatkowo należy zwrócić szczególną uwagę na przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 2014 poz. 817) oraz w ustawie z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84 z późn. zm.).

Pomimo uregulowanej sytuacji prawnej w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przetwórstwo tworzyw sztucznych nadal charakteryzuje się nasilonym występowaniem zagrożeń urazowych oraz chorobowych. Źródła czynników, które powodują najwięcej wypadków w tym sektorze gospodarki to: maszyny produkcyjne i pomocnicze takie jak: wtryskarki, prasy, wytłaczarki, walcarki, młyny do rozdrabniania, noże, które mogą spowodować wystąpienie zdarzenia wypadkowego związanego z uderzeniem, pochwyceniem człowieka przez maszyny ich części lub oprzyrządowanie i zetknięciem się człowieka z ostrymi narzędziami będącymi w ruchu.

Przyprzetwórstwie tworzyw sztucznych powinno się stosować odpowiednie maszyny, instalacje i urządzenia, które ograniczałyby ryzyko wystąpienia wypadków oraz zdarzeń potencjalnie wypadkowych, systematycznie kontrolując przestrzeganie wymagań bhp przy ich eksploatacji, zwracając uwagę przede wszystkim na to, aby:

  • urządzenia powodujące pylenie (np. przeznaczone do rozdrabniania lub mielenia tworzyw sztucznych) były wyposażone w systemy odpylające,
  • urządzenia mogące powodować zanieczyszczenie czynnikiem chemicznym były zainstalowane w oddzielnym pomieszczeniu wyposażonym w wentylację mechaniczną,
  • urządzenia z obracającymi się walcami roboczymi, bębnami lub rolkami były zabezpieczone w sposób uniemożliwiający wciągnięcie odzieży lub rąk pracownika,
  • urządzenia stanowiące źródła pól elektromagnetycznych były wyposażone w ekrany chroniące pracowników przed działaniem tych pól,
  • elementy urządzeń, które podczas pracy nagrzewają się do temperatury powodującej oparzenia rąk pracownika były wyposażone w odpowiednie osłony,

Do prac szczególnie niebezpiecznych przy przetwórstwie tworzyw sztucznych zalicza się
w szczególności:

  1. sporządzanie roztworów z rozpuszczalnikami organicznymi,
  2. czyszczenie odpadów tworzyw sztucznych przy pomocy gorącej wody, w tym z detergentami, lub rozpuszczalników organicznych.

Pracodawca musi posiadać karty charakterystyki dla wszystkich chemikaliów wykorzystywanych lub znajdujących się w miejscu pracy. Karty muszą być przygotowane z myślą o danym zastosowaniu i muszą zawierać informacje o niezbędnych procedurach zapobiegających zagrożeniom i środkach ostrożności.

Jeżeli istnieje ryzyko, że niebezpieczne chemikalia wejdą w kontakt ze skórą lub dojdzie do narażenia przez drogi oddechowe pracodawca ma obowiązek poprawić warunki przez zmianę procesu pracy.

W przypadku, gdy zanieczyszczeń chemicznych nie można uniknąć, należy zainstalować skuteczną wentylację wyciągową obok źródła zanieczyszczeń. Odprowadzane powietrze nie może trafiać z powrotem do cyrkulacji.

Jeżeli rozwiązanie problemu za pomocą wentylacji lub hermetyzacji, nie jest możliwe ze względów praktycznych, pracownicy muszą stosować środki ochrony indywidualnej, takie jak rękawice, sprzęt ochrony dróg oddechowych (maski), gogle itp.

 

Wyk. M. Brzuchacz

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2017  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie