24 października - Światowy Dzień Walki z Otyłością

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

W dniu 24 października obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Otyłością. Ma on na celu zwrócenie uwagi na problem nadwagi i otyłości oraz zwiększenie świadomości społecznej na temat prawidłowego odżywiania i jego wpływu na zdrowie i samopoczucie człowieka.

Otyłość jest jedną z chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Cierpią na nią ludzie niezależnie od wieku i płci. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) mówi o epidemii otyłości - na świecie co roku z powodów powiązanych z nią i nadwagą umiera 2,6 miliona ludzi. Co drugi Polak ma nadwagę, a co piąty zmaga się już z otyłością. Problem ten coraz częściej dotyczy nie tylko osób dorosłych, ale również dzieci i młodzieży. 

Otyłość podzielić możemy na dwa rodzaje: pierwotną oraz wtórną. Pierwotna związana jest z tzw. dodatnim bilansem energetycznym – ludzie wydatkują za mało energii w porównaniu z jej ilością dostarczaną z pożywieniem. Otyłość wtórna powstaje w wyniku chorób powodujących zaburzenie równowagi metabolicznej organizmu. 

Wymienić można kilka przyczyn narastania problemu nadwagi i otyłości. Główna to spożywanie wysokokalorycznej, przetworzonej żywności bogatej w tłuszcz, słodycze, którymi „zajadamy” stres i nudę, a ponadto siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej. Wszystko to sprawia, że liczba osób z nadwagą i otyłością z dnia na dzień rośnie. Co gorsze, sami rodzice utrwalają nieprawidłowe wzorce odżywiania i przekazują niezdrowy styl życia swoim dzieciom. 

Powody otyłości mogą być różne. Kobiety tyją często w konsekwencji przebytej terapii hormonalnej, nie mogąc zgubić kilogramów po ciąży lub w związku z problemami zdrowotnymi. U mężczyzn problem z wagą pojawia się najczęściej przy obfitej w tłuszcz, wysokokalorycznej diecie.

Otyłość jest przyczyną wielu poważnych, często śmiertelnych chorób:

  • chorób układu krążenia, 
  • nowotworów (trzustki, nerek, jelita grubego, prostaty czy rak piersi), 
  • chorób nerek, wątroby i naczyń żylnych, 
  • zwyrodnienia całego układu kostno-stawowego,
  • nadciśnienia i miażdżycy.

Dodatkowo u osoby z poważną nadwagą wzrasta także ryzyko wystąpienia udaru mózgu oraz zawału serca, a także cukrzycy typu II.

Według danych WHO 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej w tygodniu wystarczy, aby zmniejszyć ryzyko występowania chorób serca o ok. 30%, cukrzycy o 27%, a ryzyko raka piersi lub jelita grubego o 21-25%. Ponadto ruch obniża ryzyko wystąpienia udaru mózgu, nadciśnienia czy depresji. 

Otyłość można zdiagnozować za pomocą kilku wskaźników tj.: obwodu talii (OT), wskaźnika masy ciała (BMI – Body Mass Index), wskaźnika talia-biodra (WHR – Waist to hip ratio). 

Problemu otyłości nie można bagatelizować, co więcej nie każdy jest w stanie poradzić sobie z nim samodzielnie. Stosowanie tzw. diet-cud, obiecujących pozbycie się dużej ilości kilogramów w krótkim czasie, kończy się często efektem jo-jo i kolejnym przyrostem wagi. 

Włączenie odpowiedniej diety bogatej w warzywa i owoce oraz aktywne spędzanie wolnego czasu to podstawa zmian gwarantujących utrzymanie szczupłej sylwetki, a co za tym idzie zdrowia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło:

http://www.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/komunikaty2/swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia-2/

http://www.asa.eu/aktualnosci/informacje-ogolne/swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia

https://naturhouse-polska.pl/24-pazdziernika-swiatowy-dzien-walki-z-otyloscia/

 

 

Opracowała: Beata Gołąb

Światowy Dzień Ratownictwa Medycznego

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje:

Od 11 lat w dniu 13 października obchodzony jest Światowy Dzień Ratownictwa Medycznego. Jest on okazją, by poświęcić chwilę uwagi pracy ratowników.  W naszym kraju pracuje około 13 tys. ratowników medycznych. Jest to ciężka, odpowiedzialna i stresująca praca. Ratownicy medyczni, często ryzykują własne życie i zdrowie, by dotrzeć do potrzebującego na czas i udzielić mu pomocy.  To oni jako pierwsi pojawiają się  na miejscach wypadków, katastrofy, nagłego zachorowania i udzielają pierwszej pomocy osobom, które tej pomocy potrzebują.

Dzień Ratownictwa Medycznego ma nam również uświadomić, jak ważna jest umiejętność udzielania pierwszej pomocy.

Nigdy nie wiemy, kiedy dzięki poprawnemu wykonaniu czynności ratunkowych będziemy mogli uratować komuś życie.

Warto zwrócić uwagę na potrzebę edukacji w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Gdy dochodzi do sytuacji zagrażającej życiu, świadkowie zdarzenia nie podejmują żadnych czynności poza wezwaniem służb ratowniczych.

Nie zwlekaj z udzieleniem pierwszej pomocy, ponieważ często sekundy decydują o ludzkim życiu. Zachowaj spokój. Jeżeli nie wiesz, jak sobie poradzić, od razu wezwij pomoc.

Jeżeli zauważysz osobę znajdującą się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego lub jesteś świadkiem zdarzenia powodującego taki stan, w miarę posiadanych możliwości i umiejętności masz obowiązek niezwłocznego i skutecznego powiadomienia o tym zdarzeniu, dzwoniąc pod numery 999 lub 112.

Ponadto zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu karnego: Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Nie poniesiesz odpowiedzialności za ewentualne błędy popełnione w trakcie udzielania pomocy w sytuacji, jeśli kierowałeś się dobrą wolą. Nie popełnisz przestępstwa, jeżeli nie udzielisz pomocy, do której jest konieczne poddanie się zabiegowi lekarskiemu albo w warunkach, w których jest możliwa niezwłoczna pomoc ze strony instytucji lub osoby do tego powołanej (art. 162 § 2 Kodeksu karnego)

 

z up. Państwowego Powiatowego Inspektora
Sanitarnego w Krakowie

Grażyna Stachowicz

Zastępca Państwowego Powiatowego
Inspektora Sanitarnego w Krakowie

 

Informacje na temat udzielania pierwszej pomocy można znaleźć:

https://www.youtube.com/watch?v=HvldITb60fY

http://www.mz.gov.pl/system-ochrony-zdrowia/panstwowe-ratownictwo-medyczne/pierwsza-pomoc/sposob-udzielania-pierwszej-pomocy-w-wybranych-naglych-wypadkach/

 

Źródło: http://www.mz.gov.pl/

 

Opracował: Grażyna Natkaniec

Krakowskie Dni Zdrowia - 23 września 2017 roku

Podczas Krakowskich Dni Zdrowia w dniu 23 września 2017 r., przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie zorganizowali punkt informacyjno - edukacyjny o tematyce promocji zdrowia, w którym prowadzone były działania edukacyjne połączone z rozdawnictwem ulotek. Ponadto udzielano porad dotyczących zdrowego stylu życia. Osoby palące mogły zmierzyć zawartość tlenku węgla w wydychanym powietrzu przy użyciu smokerlyzera.

Dla dzieci obecnych na Rynku Głównym przygotowane były wykreślanki, labirynty i krzyżówki związane ze zdrowym odżywianiem. Przygotowano także gadżety (piłki antystresowe, opaski odblaskowe, zakładki do książek) które cieszyły się dużym zainteresowaniem.

 

Państwowy Powiatowy
Inspektor Sanitarny
w Krakowie

Adam Jędrzejczyk

 

Opracowała: Mariola Koziarz

Październik - miesiącem profilaktyki raka piersi


Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie przypomina, że październik to miesiąc profilaktyki raka piersi.

Rak piersi to najczęstsza choroba nowotworowa wśród kobiet jednak warto pamiętać, że wczesne jej wykrycie w zdecydowanej większości przypadków, pozwala na całkowite wyleczenie. Z tego powodu tak ważne jest wykonywanie badań diagnostycznych (mammografii, USG i samobadania piersi).

Więcej informacji na stronie Ministerstwa Zdrowia w artykule Październik miesiącem walki z rakiem piersi.

W załączeniu przygotowano prosty test ryzyka zachorowania na raka piersi- „Piersi pod kontrolą”. Zachęcamy do poświęcenia kilku minut na odpowiedzenie sobie na parę pytań. Uczyńmy październik miesiącem zadbania o własne zdrowie.

 

Źródło: 

 

Opracowała: Mariola Koziarz

Międzynarodowy Dzień FAS

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie informuje, że 9 września obchodzony jest Międzynarodowy Dzień FAS – płodowego zespołu alkoholowego. Symboliczna „9” odnosi się do 9 miesięcy ciąży.

Termin FAS – Fetal Alcohol Syndrome, został po raz pierwszy użyty w 1973 roku przez Davida Smitha oraz Kennetha Jonesa dla określenia zespołu nieprawidłowości występujących u płodu, powstałych w wyniku działania alkoholu spożywanego przez matkę w okresie ciąży. Należy on do grupy zaburzeń poalkoholowych w skrócie FASD – (ang. Fetal Alkohol Spectrum Disorder).

W Polsce co roku rodzi się nawet 9 tys. dzieci cierpiących na zaburzenia rozwojowe spowodowane kontaktem z alkoholem w czasie okresu płodowego, z tego 10% umiera w dzieciństwie na serce lub z powodu niewydolności oddechowej, 7% popełnia samobójstwo, 17% ma próby samobójcze.

Każda ilość alkoholu wypitego przez kobietę w czasie ciąży może mieć negatywny wpływ na rozwój dziecka. Dzieje się tak, gdyż nie ma bezpiecznej dawki alkoholu, którą można zalecić kobiecie ciężarnej zapewniając ją, że jej dziecko jest bezpieczne. FAS nie jest skutkiem uzależnienia się płodu od alkoholu przyjmowanego przez matkę, FAS powstaje na skutek przyjmowania alkoholu przez ciężarną kobietę bez względu na trymestr ciąży. Alkohol dociera do płodu przez łożysko wraz z krwią matki. Na działanie alkoholu szczególnie wrażliwy jest rozwijający się mózg dziecka. Na skutek jego działania część neuronów w mózgu dziecka obumiera, część migruje do niewłaściwych obszarów mózgu lub tworzy nieprawidłowe połączenia.

Cechy charakterystyczne wyróżniające dzieci z FAS

  1. Charakterystyczne rysy twarzy dziecka - mogą być słabo widoczne u noworodków oraz u osób dorosłych. Najbardziej nasilone są u dzieci między 2 a 10 rokiem życia,
  2. Niedobory w zakresie długości ciała i masy, rozpoczynające się w okresie prenatalnym i utrzymujące się po urodzeniu, mimo właściwego odżywiania – charakterystyczna jest niska urodzeniowa masa ciała, później – niska masa ciała w stosunku do wzrostu,
  3. Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego – małogłowie, drżenia, nadruchliwość, pobudzenie, nadwrażliwość na bodźce, upośledzenie funkcji poznawczych (m.in. zaburzenia uwagi, pamięci, trudności w rozumieniu pojęć abstrakcyjnych, w ocenie sytuacji, rozwiązywaniu problemów, nieumiejętność uczenia się na własnych błędach), trudności w kontrolowaniu impulsów, poziom inteligencji większości osób z FAS jest przeciętny,
  4. Wady wrodzone (zwłaszcza serca, uszu, oczu, stawów), rozszczep wargi lub podniebienia, hyper- lub hipotonia (nadmierne lub zbyt małe napięcie mięśniowe).

Mózg dzieci narażonych na działanie alkoholu w życiu płodowym ma trudności z gromadzeniem informacji oraz wiązaniem nowych informacji z uprzednimi doświadczeniami i ich wykorzystywaniem, dzieci te mają także problemy z pamięcią - zwłaszcza krótką - tą, która pozwala funkcjonować w codziennym życiu (dzieci zapominają o podstawowych życiowych sprawach i obowiązkach, mają trudności z zapamiętaniem daty urodzenia lub miejsca zamieszkania). Dzieci z syndromem FAS nie potrafią wyobrazić sobie tego, czego nie doświadczyły,  brakuje im plastyczności w procesie myślenia, nie potrafią dopasować pewnych czynności do określonych godzin, nie rozumieją cyklicznej natury zjawisk.

Więcej informacji można uzyskać wchodząc na portal informacyjny www.zdrowiewciazy.pl

Załącznik: Film „Wieczne dziecko”

 

Źródło:

  1. http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/59-niebieska-linia/164-objawy-i-wczesne-rozpoznanie-fas.html
  2. http://zdrowiewciazy.pl/robert/zwc3/index.php/uzaleznienia-w-ciazy/uzaleznienie-od-alkoholu/201-plodowy-zespol-alkoholowy-fas

 

Opracowała: Beata Gołąb

 

Kontakt

Dziennik Podawczy
tel. centrala:
(12) 644-91-33,
(12) 644-93-72,
(12) 644-99-64,
(12) 684-40-35,
(12) 684-40-99;
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

 

 

2017  Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie